Middelbaar

Ik ben van middelbare leeftijd. Vanmorgen toen ik opstond besefte ik me dat nog niet, maar gezeten achter mijn ochtendkranten kwam het bericht als een mokerslag: ik, Henry de L’Ecluse, ben ongemerkt toegetreden tot de rangen van de ‘middelbaren’. Althans, dat is de mening van Fleur Besters (1977), sinds 2001 politieredacteur van het Eindhovens Dagblad.
Mijn eerste reactie was er eentje van verbazing. In de trant van ‘dat meiske..’ en ‘ach gossie’, maar nadat ik haar leeftijd en staat van dienst er bij had gezocht, veranderde mijn gevoel in verontwaardiging. Edoch ook ik kan me vergissen, dus toch het woordenboek er maar even op nageslagen (dat exemplaar in boekvorm, je weet maar nooit met die online encyclopies) om er zeker van te zijn dat de definitie die ik in mijn hoofd heb de juiste is. En ziet, volgens het woordenboek is ‘middelbare leeftijd’ rond de vijftig jaar! En ook al ben ik al aardig op weg, zo oud ben ik toch nog lang niet.

Maar wat schreef Besters dan? En hier wordt het spannend, want waarschijnlijk gaat Besters aanvoeren dat zij de koppen niet schrijft… Boven het artikel ‘Kinderlokker sloeg al 20 keer toe’, staat de gewraakte subkop ‘man van middelbare leeftijd is actief in groot deel van de regio’.

Op zich is er helemaal niets aan te merken op het hele artikel, en ik vind het meer
dan triest dat deze smeerlap nog steeds niet gepakt is. Maar ik begin heftig te protesteren als Besters even verderop de vermoedelijke leeftijd van de verdachte schetst. De tweede alinea begint namelijk met: ‘De 35- tot 40-jarige man…’. En daar ik inmiddels boven de veertig ben, niet al te ver maar toch al een paar jaar, ben ik dus in de ogen van Besters ‘middelbaar’.

Opvallend is echter wel dat ook Besters zèlf de middelbare leeftijd met rasse schreden nadert, want een snelle rekensom leert dat zij zelf inmiddels ook al zo’n 32lentes telt. En daarmee zit ze dichter bij haar eigen definitie van middelbaar dan ik bij die van het woordenboek. Tja, het kan zomaar verkeren, al denk ik niet dat Besters zichzelf ziet als ‘bijna middelbaar’.

Ik heb de afgelopen maanden het geluk en het voorrecht gehad samen te mogen werken met een aantal mensen die het begin van de werkelijke ‘middelbare leeftijd’ al hebben overschreden, en uit hun monden hoorde ik de verhalen die ik al zo goed kende uit mijn eigen vriendenkring. Als je eenmaal ‘van zekere leeftijd’ bent, tel je in de maatschappij niet of nauwelijks meer mee. Ja, je mag gewoon belasting blijven betalen, want voor de belastingdienst is een ieder gelijk aangeschoten wild. Maar de ware afschrijving vindt plaats door de werkgevers, gewoon om op alles en nog wat af te schrijven, want zij selecteren wel degelijk op leeftijd. Als je niet meer absoluut piep van lijf en leden bent, je hebt er al een tonnetje of wat opzitten zeg maar, dan ben je uitgerangeerd, waardeloos en niet eens de courtesy van een gesprek meer waard. En daar wil ik nu eens, mede namens alle getroffenen, hartgrondig tegen protesteren!

Want let wel, werkgevers van Nederland, mensen van boven de 35 (om Besters’ definitie van middelbaar maar eens aan te houden) zijn alles behalve versleten en bejaard. De kans is zelfs groot dat ze u nog een poepie kunnen laten ruiken als het aankomt op levenservaring en kennis! Ja, ze zijn een paar centen duurder, maar dan heb je ook wat. Zij weten nog wat het is om loyaal te zijn aan een werkgever. Zij zijn niet na een jaartje alweer uitgekeken op hun zoveelste baantje. Zij hebben nog enigszins degelijk onderwijs gehad en weten gewoon nog uit hun hoofd dat Deventer niet bepaald naast Maastricht ligt! Maar als ze van geen enkele werkgever meer een kans krijgen om te laten zien wat ze kunnen, zult u dat ook nooit te zien krijgen.
Daarom hulde aan al die mannen en vrouwen van ver boven de 35 die, met volledige inzet en vol enthousiasme, het KEB-traject hebben voltooid en nu hun kansen (dan maar) gaan pakken als zelfstandig ondernemer. Te oud voor de werkgevers, maar véél te jong voor de geraniums, zijn zij het nu die er hun schouders onder gaan zetten om de economie, èn zichzelf, weer uit het slop te trekken. Een economie die overigens vooral in het slop is geraakt door al die op geld beluste dames en heren van beneden de 35. En dat wilde ik maar even laten weten!

26-09-06

Marketingmoe

Als beginnend ondernemer is een marketingplan een essentieel onderdeel van je bedrijfsplannen. Je moet duidelijk voor ogen hebben wie je klanten zijn en waar en hoe je ze het best kunt benaderen. En dat is op zich al best lastig want de wereld veranderd voortdurend.
Nu hebben we bij de KEB inmiddels meerdere trainingen op het gebied van marketing gehad, dus mijn eigen doelgroep staat me inmiddels redelijk duidelijk voor ogen. Ze daadwerkelijk ook vinden en bereiken middels diverse uitingen is echter weer een heel ander verhaal. Want welke middelen moet je nu inzetten? Een website is tegenwoordig iets waar je niet onderuit kunt, alhoewel ik nog regelmatig mensen tegenkom die daar anders over denken. Voor hen is het echter vaak een kwestie van desinteresse en kosten, als beginnend of kleine ondernemer heb je namelijk doorgaans niet zo heel veel geld ter beschikking voor marketing en reclame. Bovendien is niet elke reclame-uiting voor elke doelgroep geschikt.

Het bezig zijn met marketing zette me ook aan het denken over in welke doelgroepen ik word geacht te vallen. Een kleine speurtocht in de ochtendkranten van vanmorgen bracht er al twee: de ‘bezorgde burger’ en ‘calimero’. De ‘bezorgde burger’ is iemand die hecht aan normen en waarden, bezorgd is over de stijgende criminaliteit, weinig vertrouwen heeft in de politiek, en is doorgaans van mannelijke kunne en zo rond de 47 jaar oud. Ik voldoe alleen niet helemaal aan het laatste criterium, maar ik ben inmiddels al aardig op weg. De tweede omschrijving baart me iets meer zorgen. Ik voel me namelijk bepaald geen Calimero, want met mijn 1.96m en gewicht ‘iets’ boven de 100 kg voldoe ik in ieder geval al niet aan enige fysieke criteria van dat kleine tekenfilmkuikentje. Toch ben ik er eentje, althans volgens San van Suchtelen van het Eindhovens Dagblad. Die kopte namelijk vanmorgen ‘Veertig calimero’s op marketingles’ boven zijn artikeltje. Het beschreef de training in Calimeromarketing van afgelopen maandagmiddag in een oud schoolgebouw in Woensel West. De bedenkster ervan, Karen Romme, hield een aansprekend betoog over de sterke kanten en marketingkansen van kleine bedrijfjes, en deed dit uit de losse pols voor een gehoor van ruim veertig (al dan niet startende) kleine ondernemers. Van Suchtelen, zelf freelancer, was een van die veertig, net als ondergetekende.

Investeren in je netwerk en een goed visitekaartje kwam als belangrijkste uit de bus, ware het niet dat investeren in je netwerk niet perse hoeft aan de statafel op een pakkenparade. Persoonlijke aandacht en inleven in de situatie van de ander wel. Het koesteren van je klanten dus. Maar de hoeveelheid van klanten maakt dat soms best lastig. Zo heeft een winkelier veel meer klanten over de vloer dan tekstschrijvers als Van Suchtelen en ondergetekende.

Toch weet ook Romme dat haar vakgebied wel altijd een enigszins ondergeschoven kindje zal blijven bij veel ondernemers. Zij zijn liever bezig met datgene waar ze goed in zijn en passie voor hebben, en dat is doorgaans niet de marketing. Toch ontkom je er niet aan om iets van een marketingstrategie te hebben voor je bedrijf. Maar een compleet uitgewerkte marketinganalyse is ook niet echt nodig, alhoewel het wel inzichten geeft die je op een andere manier niet even snel boven tafel krijgt.

Inmiddels heb ik bijna nachtmerries van de ‘Vier P’s’, Product, Prijs, Plaats en Promotie. Zeker nu men het er al over de vijfde heeft: Personeel. Ik moet er echt niet aan denken om personeel te hebben! Ik ben juist zo blij dat ik er juist vanaf ben. In mijn vorige baan had ik zo’n honderd van die krabbekokers rondlopen, elk met zijn eigen verhaal, problemen en redenen waarom ze vandaag niet konden werken. Slechts één keer heb ik iemand gefeliciteerd met zijn opgegeven reden voor het niet verschijnen op maandagmorgen: hij was namelijk ’s nachts door de politie van zijn bed gelicht en zat achter de tralies. Dan kun je inderdaad niet verschijnen, alhoewel hij dan wel weer schuld had aan de reden dat hij was opgepakt.

Maar voorlopig ga ik dat dus zo lang mogelijk uitstellen. Het wordt in deze tijden nog moeilijk genoeg om mijn eigen schoorsteen aan het roken te krijgen en te houden. Hetgeen natuurlijk niets zegt over de hand en spandiensten die mijn lieftallige echtgenote straks voor mij gaat uitvoeren. En ik mag dan wel een afkeer hebben gekregen van al die P’s waar ik de afgelopen weken mee aan het stoeien ben geweest, van mijn eigen P-tje heb ik nog lang niet genoeg. Die mag me zelfs midden in de nacht wakker maken…

23-04-09

Rouwproces II

Net weer een beetje terug mens en dan gevecht moeten leveren met je werkgever over je baan. Ik wist al dat mijn oorspronkelijke functie, althans de benaming ervan, was opgeheven. Bovendien wist ik, al sinds de overname in 2004, dat men mij graag kwijt wilde. Maar dat mijn werkgever tot deze leugens in staat zou zijn kan ik nog steeds niet goed begrijpen. Vooral ook niet omdat er voor mij, én na mij, meer collega’s voor de rechter hebben gestaan die vrijwel allemaal óók van de rechter gelijk hebben gekregen. Omdat al die rechtszaken echter bij verschillende rechtbanken door het hele land hebben gediend, is er dus geen rechter geweest die eens in de archieven is gedoken en bekeken heeft dat deze werkgever wel heel veel personeel heeft dat opeens niet meer deugd.

Ik besef me heel goed dat ik die strijd niet aan zal gaan: ik win er niets mee en het levert me feitelijk ook niet veel op. Wat zou een rechter namelijk kunnen zeggen? ‘Foei, mijnheer de werkgever, dat mag u nooit meer doen!’ of zoiets? Ik twijfel trouwens of er überhaupt een zaak van te maken zou zijn, want je kunt aanvoeren dat het steeds om verschillende gevallen en verschillende mensen gaat. Toch steekt het dat het steeds dezelfde werkgever betreft en dat er verder nog tal van acties zijn uitgevoerd waarbij mensen meer werk moesten doen tegen minder slaris. Iets waar ze bepaald niet de schoonheidsprijs mee verdienen, zeker niet als je meeneemt hoe dergelijke ‘afspraken’ tot stand komen.

Maar goed, de situatie is nu eenmaal zoals ze is en ik moet verder. Toch merk ik dat het toch voelt als een rouwproces. Een rouwproces waarbij, vlak voor het eind, dingen zijn gezegd en beweerd die ronduit verzonnen en gelogen zijn. Zo had mijn werkgever een mail aan zijn dossier tegen mij toegevoegd waarin mijn liefste de vele vrienden bedankte voor hun belangstelling, bezoekjes en bezorgdheid in de meest spannende weken. Heel slim had ze een mailgroep aangemaakt zodat ze het hele verhaal niet steeds opnieuw hoefde te vertellen, iedereen kreeg regelmatig een schriftelijke update met de laatste nieuwtjes en vooruitzichten.

Nu had ik gesteld dat mijn werkgever ronduit nalatig was geweest tijdens zowel de hernia- als de daarop volgende ziekenhuisperiode. Om dit te kunnen weerleggen had men de hand weten te leggen op dat bedank-mailtje en dacht daarmee te kunnen aantonen dat ze wel degelijk betrokken waren geweest, men had namelijk dat bewuste mailtje. Alleen was nogal opvallend dat alle geadresseerden waren verdwenen. Wij konden gelukkig simpelweg aantonen dat niemand op het hoofdkantoor op de adressenlijst stond en dat de dankwoorden in het bericht dus helemaal niet voor hen waren bedoeld. Een ander opmerkelijk item was de brief waarin de beëindiging van mijn allereerste halfjaars-contract in 1989 werd aangekondigd. Die brief was aan het dossier toegevoegd onder het mom van ‘’…toen wilden ze hem ook al kwijt!’ Maar ook daar was het weerwoord simpel door te stellen dat dit een automatisch brief betrof, en er een heleboel mensen bijna twee decennia lang hadden zitten slapen als ik negentien jaar later nog steeds in diens bleek te zijn.

Wat me ook erg tegen stond was de pogingen die men deed om mijn functie-inhoud af te zwakken. Er werd van alles beweerd, maar ik kon elke bewering tegenspreken en onderbouwen met officiële memo’s en brieven, stuk voor stuk ondertekend door mijn werkgever en/of personeelszaken. Stukken waarin precies het tegenovergestelde werd medegedeeld van wat men nu probeerde te beweren. Gelukkig was de rechter niet bevattelijk voor het slappe verweer van ‘..dat hebben we zo meegedeeld voor het personeel! De werkelijkheid was anders…’

En nu zijn we ruim een half jaar verder. Ik ben druk bezig een nieuw leven op te bouwen te midden van alle verdriet die sindsdien over ons is uitgestort. De ernstige en levensbedreigende ziekte van mijn schoonvader, de voortschrijdende ziekte van mijn eigen vader en diens uiteindelijke opname en, last but not least, het overlijden van mijn lieve schoonmoeder na een lange en moedig gedragen ziekte. En ik begrijp ook wel dat het behoorlijk veel is wat we de afgelopen jaren te verstouwen hebben gekregen. We zitten nog middenin het afscheid nemen van ‘Mammie P.’ (zoals ik haar noemde) en intussen is er her en der weer het een en ander gebeurd, zoals mijn beste vriend die door een hele moeilijke periode heen gaat. Als mens kan me dat nu eenmaal bepaald niet onberoerd laten, vooral niet als je er zo dicht bij betrokken bent. Vreemd is het dus bepaald niet als de pijp op een bepaald moment even leeg blijkt te zijn. En dat komt eigenlijk nooit uit. Ik zit middenin een leertraject en moet over een paar weken een volgende ‘proeve van bekwaamheid’ afleggen. Voor dat het echter zover is moet ik nog een hele berg werk verzetten, maar er komt niet veel goeds uit mijn handen momenteel.

Daarom heb ik besloten deze dagen tot ‘mij-tijd’ te bestempelen. Tijd waarin ik even niets hoef en waarin in ook even niets anders ga doen dan voor mezelf en voor mijn allerliefste zorgen. Morgen staat een etentje op het programma met mijn beste vriend en zijn vriendin, een ‘first’ na alle perikelen van de afgelopen weken. Ik hoop dat we dat etentje kunnen afsluiten, een goed glas wijn in de hand, met een positieve kijk op de toekomst. Ik ben namelijk allesbehalve negatief gestemd over die toekomst, het positieve is alleen een beetje ondergesneeuwd.

De komende dagen ga ik dus vooral gebruiken om voor mezelf een aantal zaken af te sluiten, of ik ga in ieder geval een poging daartoe doen. En ook al zitten de omgevingsfactoren niet echt mee, er is meer dan genoeg om blij mee te zijn en dat moet weer naar de voorgrond. Bovendien moet ik me weer gaan realiseren dat ik wel een vriend of echtgenoot kan zijn, maar dat ik niet van mezelf hoef of kan verwachten dat ik een ieders problemen kan oplossen. Er zijn en luisteren is vaak al genoeg, al zou ik dolgraag vaak zoveel méér voor mijn dierbaren willen betekenen. Daarna gaat mijn focus terug naar het KEB-traject. Ik kan en wil dat succesvol afsluiten. De komende twee presentaties moeten dus gelikt en goed worden, al weet ik momenteel nog bepaald niet hoe. Maar lukken gaat het!

En dat rouwproces? Tijd heelt vele wonden, maar bepaald niet alle. Er is mij onrecht aangedaan, er is ronduit gelogen, maar ik ben in het gelijk gesteld. Toch blijft er ergens het gevoel hangen dat ik tegelijkertijd heb verloren. Een gevoel dat ik dus los moet zien te laten omdat het me hindert in wat ik aan het opbouwen ben: een nieuw leven en een nieuw bedrijf.

Een paar nachten goed en lang slapen zal ook helpen, net als een zonnetje en het vooruitzicht dat ‘D’Olle Grieze’ (= mijn grijze 2CV) binnenkort weer van stal kan. Eind mei gaan mijn liefste en ik op vakantie, een welverdiende vakantie. Ik hoop dan ook op het vliegtuig te kunnen stappen met één gedachte in mijn hoofd: ‘het was best zwaar allemaal, maar we hebben het gered!’ Om dan na de vakantie uitgerust en bruinverbrand terug te keren, trappelend van ongeduld om mijn nieuwe bedrijf officieel van start te laten gaan!

17-04-09 II

Rouwproces I

Soms is het best lastig toe te geven dat ik ook maar een mens ben, dat ook ik last kan hebben van een heel scala aan emoties. Ik bemerkte de laatste weken dat mijn enthousiasme afnam en er weinig nieuws of briljants uit mijn brein of pen ontsproot, en dat baarde me enigszins zorgen.
Nu heeft iedereen wel eens periodes waarin het allemaal wat minder gaat, maar ik voelde me bovendien moe, geïrriteerd en rusteloos. Iets wat bepaald niet mijn normale ‘staat’ is zeg maar. Dus, terwijl ik buiten op een paaltje voor het gebouw van de KEB in de zon een peukje zat te roken, liet ik de gebeurtenissen van de laatste jaren aan me voorbij trekken, en kwam ik tot de conclusie dat het helemaal niet zo vreemd was dat ik me zo moe voelde.

Eerst de hernia en bijbehorende operatie in 2004. Op zich niets bijzonders, er vinden dagelijks honderden van dergelijke operaties plaats, maar in dit geval wel omdat het zo lang duurde voor ik eindelijk geopereerd werd. ‘Ga eerst maar eens acht weken plat,’ had de huisarts geroepen ‘dan gaat het waarschijnlijk vanzelf wel over…’ Helaas dus niet, en pas na het maken van een scan in Rotterdam bleek de werkelijke ernst van de situatie. Ik herinner me nog goed hoe ik het centrum binnenstrompelde en hoe, na afloop, een van de aanwezige personeelsleden op me af kwam en zei dat ze nu begreep waarom ik zo moeilijk vooruit kwam.

Na de uiteindelijke operatie volgde een lang hersteltraject, mede veroorzaakt door het feit dat ik zo lang plat had gelegen: van mijn uithoudingsvermogen en spierkracht was derhalve weinig meer over. Kort daarna zat ik alweer bij de dokter met een heel scala aan vage klachten. En weer duurde het erg lang. Dit keer echter omdat men maar niet kon vinden wat er mis was. En het maar uitblijven van duidelijkheid was een van die zaken die mijn werkgever later aangreep om aan te kunnen tonen dat ik me liep aan te stellen.

Een meedenkende en oplettende arts bracht, eind 2006, licht in de duisternis. Geen plezierig nieuws, maar nu was eindelijk duidelijk wat mijn pijn, mijn moeheid en radicale gewichtsverlies veroorzaakte. De situatie bleek zelfs zo ernstig dat er snel ingegrepen moest worden omdat het anders helemaal niet meer hoefde.

In begin september 2006 ging ik onder het mes, en een paar dagen later nog een keer omdat het even dreigde alsnog fout te gaan. En ik heb, tot op dat moment, nooit geweten hoe zwak en hulpbehoevend een mens zich soms kan voelen. Steeds maar liggend in een bed lijkt het allemaal wel mee te vallen..tot je tien minuten in een stoel hebt gezeten. Maar gelukkig waren beide operaties geslaagd en kon ik gaan werken aan een zéér langdurig herstel.

Nu had mijn werkgever tijdens die maanden in het ziekenhuis weinig tot niets van zich laten horen. Af en toe het verplichte kaartje of een bos bloemen. Maar van de vele gezichten die ik aan mijn bed mocht ontvangen, waarvan vele van collega’s, mijn baas liet zich niet zien.

Achteraf weet ik dat hij hoopte dat ik niet uit de operatie zou komen, omdat hij dan op een gemakkelijke en goedkope manier van mij af zou komen. Helaas voor hem liep het anders, maar toen ik na bijna een volledig jaar weer zover was dat ik een paar eenvoudige werkzaamheden kon oppakken, begon het gepest pas echt. Ik begon ergens in maart 2008 weer met werkzaamheden, maar voor eind mei had ik al een hele stapel schriftelijke waarschuwingen en werd ik op non-actief gesteld. Praten had geen zin, want er was maar één ding wat men wilde: men wilde dolgraag van mij af.
En een paar weken later stonden we dan voor de rechter die, wel gehoopt maar nooit verwacht, volledig partij voor mij koos. De eis tot ontbinding van het arbeidscontract zonder vergoeding wegens schuld aan mijn kant werd binnen tien minuten van tafel geveegd. De rechter oordeelde echter wel dat de arbeidsverhoudingen dermate verstoord waren dat herstel onmogelijk werd geacht, en vroeg mij wat ik verder wilde.

Begin juli 2008 werd het vonnis uitgesproken: ik was mijn baan kwijt na 19 jaar dienstverband, maar ik kreeg nog wel een zakcentje mee. En daarmee lag mijn hele leven wederom overhoop.


17-04-09 I

Bedankt!?!.....denk ik...

Zelden heb ik me weer zo jong gevoeld als de afgelopen dagen, het leek wel alsof ik terug was op de middelbare school en de examenperiode op het punt stond te beginnen. Maar niets was minder waar. Ik ben reeds 23 jaar van school en de ‘beproeving’ waar we voor stonden behelsde niet anders dan een presentatie te geven van waar iedere KEB-deelnemer momenteel staat in zijn ontwikkeling tot zelfstandig ondernemer.

Voor mijn eigen situatie had ik een duidelijke afweging gemaakt. Ik kon kiezen om ofwel het beelddenken een prominente rol in mijn presentatie te laten hebben (en het risico te lopen dat het verder alleen nog maar daarover zou gaan), of ik kon me richten op hoe ik mijn bedrijf wilde inrichten en welke diensten ik zou gaan aanbieden. Ik koos voor het laatste, maar gaf de panelleden vooraf een pagina of negen ondersteunende tekst mee ter voorbereiding.

Dinsdagmiddag, 15.48. slechts een paar minuten later dan gepland kon ik aan mijn presentatie beginnen. In de zaal niet alleen de beide panelleden, maar ook twee leden van ‘Taskforce 5’, waarbij ‘Queen V.’ zelfs speciaal van huis van huis was gekomen om mijn presentatie te beluisteren. Als dank vroeg ik haar om het commentaar van het panel in steekwoorden voor me te notuleren.

En dan ben je klaar met je presentatie en verkeer je in afwachting van datgene wat gezegd gaat worden. Al snel bleek ik toch een verkeerde keuze gemaakt te hebben. Het hele beelddenken intrigeert mensen zo dat je er niet omheen kunt er meer aandacht aan te besteden. Bovendien had het panel de begeleidende tekst met de titel ‘De gedachte en filosofie achter…’ opgevat als een begin van een businessplan. Misverstandje dus, want als ik het als zodanig had bedoeld had ik het wel in een businessplan-format gegoten en het ook zo’n naam meegegeven.

Bonuspunt was wel dat het panel in zag dat mijn dienstverlening onderscheidend is. Dat dan gelukkig weer wel. Niet dat ik dat niet zelf ook al had gemerkt, maar het is toch mooi meegenomen als andere ondernemers dat ook erkennen en er ook zo tegenaan kijken. Dat geeft de burger weer moed.

Een merkwaardige discussie ontspon zich een paar minuten later. Ik gaf in mijn presentatie aan dat ik het tekstschrijven als apart onderdeel van mijn bedrijf wilde positioneren, omdat het haaks staat op mijn andere bedrijfsactiviteiten van bedrijfsondersteuning, interim management en coaching. Tekstschrijven pas niet goed in dat rijtje, en het daarbij noemen roept alleen maar vragen op. En vragen oproepen is niet handig als je serieus en betrouwbaar wilt overkomen. En dus moet het apart, ik moet alleen nog bedenken hoe dan precies.
De discussie ontspon zich voornamelijk over de opmerking van een van de panelleden dat ik het tekstschrijven wellicht beter als binnenkomer kon gebruiken. Mijn reactie daarop was dat ik, eenmaal bekend als tekstschrijver, erg veel extra moeite zou moeten doen om òòk als adviseur of coach serieus genomen te worden. Andersom zou eventueel wel kunnen werken. Eerst als coach of als interimmer of als coach ergens binnen komen en dan laten weten dat ik eventueel óók met het schrijven van bedrijfsteksten van dienst kan zijn. Na nog wat heen en weer gepraat moest het panel toch bekennen dat ik waarschijnlijk gelijk had.

Na nog een paar clichés, zoals het feit dat het belangrijk is om een potentiële klant te laten weten wat je in het verleden zoal aan ervaring hebt opgedaan, zat de tijd erop. Eenmaal thuis besloot ik er eerst maar eens een nachtje over te slapen alvorens tot een oordeel te komen wat ik nu van deze exercitie geleerd had. En nu is dat nachtje voorbij.

Heb ik wat geleerd gisteren? Welzeker. Het heeft me in elk geval gesterkt in mijn idee dat ik op de juiste weg ben. Ik heb een goed idee in handen en ben er tevens sterker van overtuigd geraakt dat ik voor een aantal ondernemers duidelijk een verschil kan maken. Na deze eerste presentatie is het nu zaak om te gaan werken aan de financiële onderbouwing. Daar heb ik een paar weken de tijd voor, en daarna volgt weer een presentatie voor alleen dàt onderdeel van mijn plannen.
Een ander leerpunt is dat het bedroevend gesteld is met de humor. Leren ze je eerst dat er in elke presentatie een uitsmijter moet zitten, gééf je ze vervolgens niet één maar twee uitsmijters, dan moet je eerst uitleggen wat een gebakken ei in je presentatie doet. Pas dan wordt het begrepen. Humor is prima, maar het moet dan wel overduidelijk en minder subtiel worden gebracht.
Tot slot het beelddenken. Dat moet er òf helemaal uit, òf slechts subtiel vermeld worden bij training en coaching. Dat ik technieken daarvan ook gebruik bij management, coaching en begeleiding zal een ondernemer waarschijnlijk volstrekt koud laten. Als het een rol blijkt te (kunnen) spelen is het op dat moment vroeg genoeg om er over te beginnen.

18-03-09

Buiten de lijntjes kleuren

Al weken proberen ze mij nu alle vaardigheden bij te brengen om straks ZZP-er (= Zelfstandige Zonder Personeel) te kunnen spelen. Maar hoe meer ik erover nadenk, hoe meer ik de beklemming ervaar van de regeltjes en beperkingen.
Zo was er gisteren een cursus over presentatietechnieken. Op zich niet verkeerd daar de meesten van ons volgende week voor de eerste keer in hun leven serieus hun eigen plannen moeten presenteren. Maar waarom moet het allemaal zo verschrikkelijk stijf en correct?

‘Een goede presentatie bestaat uit drie delen: een inleiding, het middenstuk of de kern, en een afsluiting of conclusie. De conclusie mag maximaal 10% van de presentatie bedragen.’

Terwijl ik die woorden hoorde ging ik in gedachten de presentatie langs die ik reeds gemaakt heb. En natuurlijk voldoet die weer eens niet aan die eisen. Er zit natuurlijk een bepaalde logica en volgorde in, maar dat is mijn logica, mijn volgorde. Ook met de opmerkingen dat je moest beginnen met een kwinkslag en moest eindigen met een uitsmijter kon ik bedroevend weinig. Op mijn vraag of met die laatste de gebakken eieren op brood of een brede spierbundel aan de deur werd bedoeld, kwam ook al geen bevredigend antwoord.

Laten we wel wezen: in een project als de KEB (=Kansrijk Eigen Baas, zie ook www.kansrijkeigenbaas.nl ) wordt ons geleerd om straks ondernemer te zijn. Maar ik ben honderd keer liever OMB-er (=Ondernemer Met Ballen) dan OZB-er (=Ondernemer zonder Ballen). Een van de redenen dat ik namelijk ondernemer wil worden is namelijk dat ik nu lang genoeg precies binnen de lijntjes heb gekleurd. Ik wil nu eindelijk eens de dingen kunnen doen die ik zelf leuk vind en ze doen op de manier waarvan ik vind dat ze gedaan moeten worden. Ik ben het zat om maar steeds de opdrachten te (moeten) volgen van een ieder die meent in de positie te zitten om mij te commanderen.

Voor mij is authenticiteit een bestaansvoorwaarde voor het ondernemerschap. Het is bovendien de eigenschap die ik in dit land het allermeeste mis. Iedereen loopt maar een eind weg te klagen over de kredietcrisis en hoe weinig de overheid eraan doet. Mijn antwoord is dan héél simpel: neem het heft in eigen handen en maak er iets van! Doe datgene waar je goed in bent, en hoogstwaarschijnlijk ben je dan succesvol. Wellicht de eerste jaren niet meteen op financieel gebied, maar zeker wel als mens. En de omgeving zal u dan bovendien ook een stuk beter te pruimen vinden.

Ik hoor het gezegde ‘ Doe maar gewoon, dan doe je gek genoeg!’ vaak uitgesproken worden. Voor de goede waarnemer worden die woorden echter vaak gebezigd door lieden die maar al te graag zelf eens finaal uit de band zouden springen, maar dit blijkbaar niet durven. En daarom ontstaat er een soort moraal van gezamenlijke gezapigheid waarbij iedereen strak in toom moet worden gehouden. Waarom? Persoonlijk geloof ik helemaal niet dat de mens bedoeld is om als grijze muis door het leven te trippelen. Voor mij is elk mens een uniek individu dat het recht én de plicht heeft om zijn authentieke zelf te vinden en dat vervolgens naar buiten te brengen. Natuurlijk allemaal binnen de regeltjes van fatsoen en wet, dat dan weer wel, maar zelfs daarbinnen is er meer dan voldoende speelruimte om onderscheidend en daarbij jezelf te zijn.

Ik heb zelf een aantal jaar geleden besloten mezelf niet langer aan een heleboel zaken te conformeren. Sindsdien leef ik mijn leven op mijn manier, en doorgaans bevalt dat prima. Ik ben géén lid van een politieke beweging en slechts daar maatschappelijk actief waar ik denk een positief verschil te kunnen maken. Ik doe niet mee aan modetrends, heb geen MP3-speler en geen Blackberry of IPhone. Ik kan niet mobiel internetten en ben ook niet van plan daar binnenkort mee te beginnen. Op zaterdag ben ik niet in enige supermarkt te vinden en al helemaal niet op de oprit om mijn auto te wassen. Ik doe pas boodschappen als mijn voorraadkast echt leeg is en was mijn voiture op het moment dat ik dat nodig vind. Reeds jaren gelden heb ik mezelf het fenomeen van dwars door de kast koken eigen gemaakt, en dat levert soms culinair aardige verrassingen op. Soms is het ook echter gewoon een regelrecht drama en eet ik eens een dag wat minder lekker. So what?

Aanstaande dinsdag moet ik mijn presentatie houden. Tussen grofweg vier en vijf moet ik een aantal ondernemers trachten ervan te overtuigen dat mijn plannen goed doordacht en levensvatbaar zijn. Lig ik ervan wakker? Nee, verre van zelfs, in tegenstelling tot een aantal van mijn mede-KEB-ers. Niet alleen heb ik al vaker presentaties gehouden, maar bovendien heb ik vertrouwen in mezelf. Ik mag dan misschien in bepaalde ogen niet heel veel kunnen, om woorden zit ik niet vaak verlegen, dus red ik me wel. Mijn plannen zijn bovendien goed doordacht en met de financiële onderbouwing komt het ook wel goed. Ze weerspiegelen bovendien precies wie ik ben en hoe ik tegen de wereld aankijk. En is één ding wat ik zeker weet, en dat is dat de wereld zelf wel kan bepalen of mijn idee goed is. Als het idee goed is en de uitvoering doordacht, dan wordt het een succes. Is het dat allemaal niet, dan wordt het een ramp. En ik ga uit, eigenwijs als ik nu eenmaal ben, van het eerste scenario. Wat andere ondernemers er ook van mogen zeggen dinsdag.

13-03-09

Referentiekader

Mensen bekijken de wereld nu eenmaal vanuit hun eigen referentiekader, helaas vaak zònder werkelijk te luisteren wat er gevraagd of gezegd wordt. Dat bleek gisteren maar weer eens toen twee vrouwelijke ambtenaren van het UWV bij het project Kansrijk Eigen Baas te gast waren om wat meer duidelijkheid te scheppen over de gemaakte afspraken en geldende regels voor de deelnemers aan het project. Daar waar de ene ambtenaar een duidelijk verhaal hield, stoorde de ander zich blijkbaar nogal aan de vele kritische vragen en opmerkingen die de sprekers werden voorgehouden. Vooral het voortraject had bij veel van de aanwezigen nogal wat gemengde gevoelens nagelaten en dat was in de toonzetting duidelijk te merken. De tweede ambtenaar liet zich dan ook geïrriteerd ontvallen dat ze toch sterk het gevoel had dat iedereen in de zaal ‘ de uitkeringsduur blijkbaar zo lang mogelijk wilde rekken..’. Die opmerking zorgde voor nogal wat rumoer in de zaal omdat voor veel van de aanwezigen geldt dat ze het KEB-traject juist volgen in een ultieme poging om voorgoed van die vreselijke rompslomp, onwil en onbegrijpelijke willekeur van het UWV verlost te worden.
Een ander voorbeeld betrof een presentatie, ook in het kader van het project, waarbij deelnemers een fictief businessplan moesten presenteren. Dit deden ze ten overstaan van een panel en hun voltallige collega’s, waarbij beiden na afloop van de presentatie commentaar mochten geven en vragen konden stellen. Daar waar het panel het vooral in opbouwende kritiek zocht op de presentatie en de vorm, bleken sommigen in de zaal maar de helft van de gebrachte boodschap te hebben gehoord en die bovendien ook nog eens te hebben aangevuld met hun eigen ideeën. Ideeën die nogal veraf stonden van hetgeen er in de presentatie werd gezegd of gesuggereerd. Luisteren blijft moeilijk dus, en zeker onbevooroordeeld luisteren.
Maar ook in de Grote Boze Buitenwereld blijkt de wereld soms niet altijd zo te functioneren als je wellicht zou denken. Zo stelde Bas van der Vlies, voorman van de SGP in de Tweede Kamer, alles in het werk om ervoor te zorgen dat de Tour de France met een enorme omweg door het Zuid Hollandse en Zeeuwse land zou koersen om de christelijke dorpen aldaar maar niet aan te doen. De reden? De etappe van de Tour op 4 juli 2010 is op een zondag, en zondag is een rustdag in die dorpen. Toch blijkt de poging van de SGP-voorman niet op de steun te kunnen rekenen die hij zich vooraf bedacht had. De meeste betrokken gemeenten hebben namelijk aangegeven helemaal niet te willen gaan dwarsliggen als het Tourcircus voorbij dendert. Ze hopen echter wel dat de kerkdiensten ’s ochtends niet door de karavaan worden verstoord, maar zullen verder geen actie nemen. Je zou bijna gaan denken dat ook hier de commerciële belangen het weer eens gewonnen hebben van de principes, maar een goede vriend laat me weten dat ik dat anders moet zien. Men wil juist af van het betuttelende imago en hoop, door het hele Tourcircus niet te dwarsbomen, juist een meer tolerante houding uit te stralen. Het is dus maar hoe je het wilt verkopen denk ik dan, je kunt er tenslotte alle kanten mee uit. De uiteindelijke reden die je kiest is dan slechts die welke je het meeste oplevert. Gemeenten protesteren niet omdat ze de opbrengsten niet willen missen die de mensen die naar de Tour komen kijken in het brengen, of men wil tolerant zijn jegens andersdenkenden. Wie het werkelijke antwoord weet mag het zeggen. Ik sluit maar af met de standaard uitspraak van Obelix, de menhirhouwer uit de Asterix strips. Zijn uitspraak, als hij bepaald gedrag niet begrijpt, luidt altijd : ‘Rare jongens die mensen!’

14-01-09

Zeven Nieuwe Vrienden

Sinds donderdag heb ik er zomaar zes nieuwe vrienden bij gekregen. Hoe dat zo komt? Kansrijk Eigen Baas (KEB) is van start gegaan, eindelijk! Afgelopen donderdag 8 januari vond ’s ochtends, even na negenen, de lang verwachtte aftrap plaats in een ijskoude galerij op de tweede verdieping van het PSV Stadion. In die galerij een groep van vijftig mannen en vrouwen die allemaal één droom delen en de komende twee dagen in de weer zullen zijn om elkaar te leren kennen en tegelijkertijd wat op te steken van de diverse workshops. Vijftig mensen ook, die elkaar tot op het moment van de aftrap nog nooit hebben ontmoet, elkaar niet kennen, en de komende zes maanden gezamenlijk het traject zullen doorlopen. Allemaal in de hoop er wijzer van te worden en goed voorbereid een eigen bedrijf op te starten.
Onderverdeeld in kleine groepjes was er een vol programma te volgen. Workshops over kernkwaliteiten, communicatie, samenwerken, samen creëren, netwerken en groepsrollen. Er was een zelfs een heus moordspel, waarbij het slachtoffer later opvallend levend nog bleek rond te kunnen lopen en een verdachte die een leeftijd noemde die niet geheel paste bij zijn uiterlijk. Natuurlijk was ook voor de inwendige mens gezorgd en konden bij de lunch en het diner talloze hapjes van het buffet worden gehaald. Voor velen was de rondleiding door het stadion een absoluut hoogtepunt. Hoe vaak krijg je tenslotte de kans om een kijkje te nemen in de kleedkamer, op het veld, in de businessclub en de spelerstunnel? Gezien de heersende temperatuur was het ook bepaald niet onbelangrijk dat er steeds voldoende koffie en warme chocolademelk voor handen was om weer bij op te warmen.
De twee dagen vlogen werkelijk voorbij. We leerden hoe belangrijk een eerste indruk is en hoe je in dertig seconden, in een zg. ‘Elevator Pitch’ jezelf, of je product of dienst, het beste kunt verkopen. Ook zagen we hoe belangrijk communicatie is en hoe makkelijk je een ander verkeerd kunt begrijpen als je beiden vanuit een ander referentiekader denkt.
Hoe belangrijk goede feedback is en hoe je die kunt geven zonder de ander meteen in de verdediging te drukken. Leerzame dagen dus, met tussendoor vooral veel tijd om kennis met elkaar te maken, een sigaretje te roken of gewoon wat te kletsen. Want onder al die aangereikte kennis stonden de afgelopen dagen vooral ook in het teken van elkaar beter te leren kennen en te leren samenwerken.
De kleinere groepjes waarin we op de eerste dag zijn onderverdeeld , zijn namelijk ook de groepjes waarin we de rest van het traject zullen doorlopen. Het groepje waarin ik ben terecht gekomen, en dat het nummer ‘5’ draagt, bestaat uit vier mannen en drie vrouwen. Zeven totaal verschillende persoonlijkheden met elk hun eigen voorgeschiedenis, hun eigen verhaal en hun eigen droom en visie op de toekomst. Samen op één hoop gegooid met de simpele opdracht er samen iets goeds van te maken. Het prille groepsgevoel werd, wat mij betreft, meteen duidelijk bij de workshop ‘Samen creëren’ op vrijdagochtend. Hierbij was het de bedoeling dat er een schilderij gemaakt diende te worden dat zou uitdrukken waar de groep voor staat. En waar de samenwerking bij het moordspel nog duidelijk wat moeizamer verliep, werd op deze tweede dag zonder al te veel gesteggel besloten tot een thema en een symboliek waarin iedereen zich kon vinden: een vrucht-dragende boom. Mooi om te zien hoe er met wederzijds respect werd samengewerkt, en hoe een ieder letterlijk zijn eigen details in het plaatje kon invullen, terwijl er uiteindelijk toch een samenhangend en kleurrijk geheel ontstond. De gemaakte schilderijen hangen vanaf komende week in het gebouw waar de rest van het traject zich zal afspelen, en ik ben dan ook heel benieuwd om te zien of we over zes maanden eenzelfde schilderij zouden maken. Wellicht herkennen we ons dan niet eens meer in het schilderij dat we nu hebben gemaakt. De toekomst zal het moeten leren, maar ik heb deze eerste twee dagen ervaren als zéér positief. Er is gelachen en uitermate serieus samengewerkt. Er zijn vragen gesteld en ontboezemingen gedaan tussen mensen die elkaar kort daarvoor niet eens kenden, noch elkaar zouden hebben opgezocht. Nu heb ik echter om me heen mensen gezien die staat te trappelen om, met hun nieuwe groepje vrienden serieus aan de slag te gaan.
Ons is beloofd dat in het nieuwe pand de temperatuur een stuk aangenamer zal zijn dan die in het stadion, maar ondanks dat ene minpuntje in de organisatie heb ik de afgelopen twee dagen al vele mooie dingen om me heen zien gebeuren die, stuk voor stuk, het allerbeste beste beloven voor de nabije toekomst. Ik heb mensen al na een dag uit hun schulp zien kruipen. Mensen zich uit horen spreken en anderen zien helpen over hun eigen drempels te stappen. Ook in mijn eigen groepje heb ik leuke dingen gezien. We hebben deze introductie in ieder geval gezamenlijk afgesloten met het idee dat er een mooi en leerzaam half jaar tegemoet gaan. Voor mezelf kan ik in ieder geval al zeggen dat ik er verschrikkelijk veel zin in heb om het traject in te gaan met mijn zes nieuwe vrienden. Bring it on guys!

10-01-09