Zwijgen

Bepaalde herinneringen komen zomaar op, en andere worden getriggerd. Een herinnering die getriggerd werd, kwam vanmorgen spontaan op toen ik de column van Rob Hoogland las. Al jaren had ik niet meer aan de man en zijn diepe stem gedacht, maar opeens was hij er weer: Meneer Beuvens, schoolhoofd van een middelbare school in Rotterdam, een van de vele middelbare scholen die ik met mijn aanwezigheid heb mogen verblijden overigens.

Ik vraag me wel eens af of een docent zich bezig houdt met hoe hij of zij later door de leerlingen herinnerd zou willen worden. Zouden ze daar mee bezig zijn? Ik heb aan een aantal van het peloton leraren dat ik voorbij heb zien komen duidelijke herinneringen, andere weet ik hoegenaamd niets meer van. En bij nadere reflectie zijn mijn herinneringen erg sterk beïnvloed door hoe ik me destijds voelde, door hoe ik de wereld destijds zag. Dat houdt dus in dat mijn herinneringen danig gekleurd zijn, en veel docenten er minder rooskleurig op kunnen staan dan ze feitelijk zouden verdienen, want ik was vooral een ‘Angry Young Man’ back then. Bij Meneer Beuvens echter, herinner ik me vooral twee dingen: zijn grote zwarte André vd Louw-achtige snor en zijn galmende kreet door de gangen: ‘ZWIJGEN!’

Achteraf denk ik aan de man terug als een vriendelijke, maar enigszins strenge man. Als hij door de gangen liep had hij altijd een stapel papieren of boeken onder zijn arm. Ik geloof niet dat ik hem ooit zònder heb gezien, en àls hij rondliep wenste hij stilte in de gangen, doodse stilte.

Raar eigenlijk, dat ik aan Beuvens moest denken door een column die totaal ergens anders over ging, maar ik snap de link wel. Ik vroeg me namelijk af of JP tijdens de ministerraad rond had gelopen met een stapel papieren onder zijn arm toen de vraag van de PVV besproken werd omtrent de kosten van de immigratie. Was het alleen zijn beslissing, of waren ze het er gezamenlijk over eens dat die beerput niet open mag? Ik denk het laatste, want ik zie JP nog niet zo gedecideerd rondlopen. Ik zie wel het gekibbel aan tafel voor me. Ministers en staatssecretarissen die druk debatteren over het wel of niet openbaar maken van de kosten, en een JP die geërgerd kijkend rondloopt en koffie bijschenkt. Zou JP in staat zijn om de zaal in één keer stil te krijgen zoals Beuvens dat kon? In zijn nabijheid begon je als vanzelf al zachter te praten, iets wat JP bij mij in ieder geval al niet afdwingt.
Ik denk trouwens dat het de stemmen van Bos, Hirsch Ballin en Donner waren die de doorslag hebben gegeven, niet die van JP.

Maar wat nu? Los nog even van de vraag of de vraag terecht of opportuun is te noemen, het kabinet bepaalt met deze weigering tot antwoorden de tendens van de discussie over die kosten op een negatieve manier. Door te blijven zwijgen zullen mensen tenslotte denken dat er, blijkbaar, iets te verbergen valt, terwijl we het antwoord eigenlijk allemaal allang weten. Maar door niet te antwoorden wordt niet alleen aan de wortels van de democratie gezaagd, er wordt ook een zéér bedenkelijk precedent geschapen. Nogmaals, los van het feit of de vraag ethisch juist of zelfs maar verantwoord was of niet.

Eberhard van der Laan doet er dus het zwijgen toe, net als wij destijds. Maar of het om dezelfde soort redenen is waag ik te betwijfelen.

07-09-09

De Staat der Nederlanden

Nu onze Grote Lijder ons heeft laten weten dat het ‘nooit meer zal zijn zoals vroeger’, kan ik een bepaald cynisme niet onderdrukken. Want misschien willen we dat helemaal ook niet. Misschien is het de hoogste tijd voor verandering.

Zappend bleven mijn liefste en ik gisteren hangen op SBS6. Bepaald niet een zender die we regelmatig frequenteren, maar af en toe kijken we naar Wegmisbruikers. Niet zozeer om te zien welke capriolen onze landgenoten allemaal uithalen om ergens net een paar minuten eerder te kunnen zijn dan de rest van het klootjesvolk, maar vooral om de smoesjes die ze ophangen als ze eenmaal gepakt worden. Die smoesjes doen het hem, omdat die aantonen hoe (weinig) creatief het met een groot deel van de bevolking gesteld is. Mensen die zich door anderen laten opfokken, zij die de schuld steevast bij de politie leggen en mensen die heel simpel stellen dat ze fout zaten en de financiële consequenties daarvan zonder morren zullen dragen. Levert bij tijd en wijle schitterende televisie op.

Het programma erna, Das je goed recht, deed mij echter beseffen dat er momenteel wel héél veel geestelijk loos is in dit land. Eén item ging over een Rotterdamse voetbalvader die zich eraan stoorde dat de foto van zijn destijds vier jarige zoontje (die van dat kleine blonde mannetje met opgestoken middelvinger) na zeven jaar nog steeds te pas en te onpas overal opduikt. Natuurlijk is dat vervelend en wellicht schadelijk voor het ventje zelf. Maar deze voetbalvader ging er volledig aan voorbij dat het vooral het gebaar zelf was dat deze foto zo’n grote vlucht deed nemen. Maar daar moesten we vooral niet te moeilijk over doen, zo vond hij, want het ging hier om ‘voetbalemotie’. ‘Je doet en zegt in een stadion nu eenmaal dingen die je daarbuiten niet zou doen of zeggen!’ Een uitspraak die zowel hem als zijn zoontje meer tekenend wegzetten dan die ene foto ooit zal kunnen doen.

Een ander item ging over een mevrouw die kunststof kozijnen wilde laten plaatsen en hiervoor, via de leverancier, in contact kwam met een Financieel Adviseur. ‘Een erg betrouwbaar persoon!’ aldus de mevrouw, waarna ze rücksichtslos € 10.000 stortte op een Spaanse bankrekening. Nu zouden bij mij de weinige nekharen die ik heb al spontaan overeind gaan staan bij een dergelijke voorwaarde, maar deze mevrouw deed het en kwam dientengevolge in grote financiële problemen. Het deposito op de Spaanse bankrekening was namelijk verdwenen, net als de ‘betrouwbare’ Financieel Adviseur overigens. Het laat zich raden of deze gebeurtenissen toevallig tezamen vallen of juist niet.

Maar het meest opvallende was wel het item over een dierenwinkel die, blijkbaar willens en wetens, doodzieke pups verkoopt. Vergezeld van een aantal gedupeerden ging Van den Heuvel verhaal halen bij de winkelier en vroeg daarna zowel de politiek als de dierenbescherming om commentaar. De dierenbescherming reageerde zoals men mag verwachten: we kennen het probleem en we doen ons best! Opvallend was echter de reactie van Marianne Thieme van de Partij voor de Dieren. Zij sprak de mysterieuze woorden ‘Deze dieren zijn nog slechter af dan de handel met koelkasten..’ Toen ik het hoorde moest ik een paar keer hard en diep nadenken. Wie handelt er in godsnaam met koelkasten? Ook mijn liefste maakte het bekende handgebaar van ‘het zal wel’. Gelukkig werd later iets duidelijker wat ze bedoelde, want ze bedoelde te zeggen dat de handel in koelkasten aan veel meer regels moet voldoen dan die in honden en katten. Op zich al triest, maar de quote illustreerde maar weer eens treffend dat men in Den Haag duidelijk een andere taal spreek dan in de rest van Nederland. En dan heb ik het even niet over de taal die dezer dagen in het Carnavalsgebied gebezigd wordt. Die staat overal los van.

Eén avondje SBS toont onverbloemd aan dat JP ongelijk heeft. De uiterlijkheden mogen wellicht iets veranderen, daaronder blijft alles gewoon bij het oude. Mensen doen domme dingen en halen de meest rare capriolen uit om zich aan de gevolgen ervan te onttrekken. Mensen laten zich ook nog steeds belazeren waar ze bij staan. Of het nu door een louche dierenhandelaar of door een ‘betrouwbare’ Financieel Adviseur is. En sommige mensen blijven nu eenmaal gewoon dom, en overzien de impact niet van iets wat ooit zo onschuldig leek. Zo kan een vader eerst trots zijn dat de foto van zijn kleine jongen breeduit in de krant staat, om pas jaren later te ontdekken dat het toch wellicht niet helemaal zo gelukkig was allemaal. Wellicht, en hopelijk, dringt de werkelijkheid nu wel tot hem door.

Voor JP moet het echter ontluisterend zijn. De wereld verandert, maar blijft tegelijkertijd precies hetzelfde. En wellicht is dat juist zijn grootste probleem. Hij slaagt er maar niet in een daadwerkelijke verandering tot stand te brengen. Wellicht tijd eens aan een andere carrière te gaan denken? Of ga anders eens te rade bij Angela Merkel. Alhoewel niet bepaald de meest warme persoonlijkheid, zij voelt toch haarfijn aan hoe de verhoudingen in elkaar steken. De meeste regeringsvertegenwoordigers, waaronder onze eigen JP, krijgen een zoen bij de ontvangst, een aantal slechts een afstandelijke hand. Onder hen niet alleen Berlusconi maar òòk onze eigen W. Bos. Hoogste tijd voor echte verandering dus!

23-02-09