Het Groeiend Verzet Tegen Het Rookverbod

Wat begon als een klein lokaal protest van 25 Tilburgse uitbaters, begint uit te groeien tot een landelijk actiefront.
Sinds de invoering van het rookverbod in de Horeca op 1 juli j.l. is van een daling van bezoekers nog niet echt massaal sprake geweest. Maar nu de herfst en de winter voor de deur staan en het terras dus geen prettige plek meer is om op te steken, vrezen vele ondernemers het dreigende omzetverlies van 20 tot 50%.
De woordvoerder van het Horeca Actiecomité Buigen of Barsten laat in het ED weten dat zich inmiddels duizend kroegbazen hebben aangemeld. Het Tilburgse protest spreidt zich dus als een olievlek uit over Brabant, nu ook ondernemers uit Breda, Etten-Leur en Roosendaal zich hebben aangesloten. Deze ondernemers trekken de stoute schoenen aan en laten hun klanten gewoon roken, daarmee een eventuele boete op de koop toe nemend. Vanuit een gezamenlijke pot gaan ze de eventuele boetes betalen. Ook wordt met spanning uitgekeken naar de rechtzaak van een uitbater van een lunchroom in Breda. Deze ondernemer kreeg een boete van 300 euro en laat het nu aankomen op een rechtzaak, bijgestaan door twee advocaten van het actiecomité uit Tilburg.

Slechts een kleine drie maanden na de invoering van het rookverbod groeit dus het verzet. De voorspelde toestroom van niet rokende klanten bleef zoals verwacht uit. Daar waar er buiten gerookt wordt verzamelen zich ook de niet rokende klanten, waardoor het binnen stil en leeg blijft. Zowel de politiek als organisaties als Stivoro blijven beweren dat het allemaal niet zo´n vaart zal lopen met die teruglopende bezoekersaantallen. Toch zijn in de ons omringende landen al diverse aanpassingen aan het stringente rookverbod geweest, waardoor in kleine kroegen vaak alweer wel gewoon gerookt mag worden. Maar Nederland wil nog steeds graag het braafste jongetje van de klas zijn en de wereld laten zien hoe braaf wij achter Europa aanhollen met z´n allen. Maar de ondernemers, toch de drijvende kracht achter onze economie, zien déze maatregel niet langer zitten en komen in verzet. Tijd dus voor de politiek om in actie te komen vòòr er vele horecazaken door faillissement omvallen.
Het Horeca Actiecomité Buigen of Barsten kan intussen ook op een steeds bredere maatschappelijke steun rekenen. In veel kroegen hebben zelfs de vaste klanten een eigen pot gecreëerd om hun favoriete biertapper te ondersteunen als er controle en een boete komt, en zo zijn er nog vele voorbeelden te geven van een breed gedragen protest.
Of de politiek zich laat overhalen om deze verfoeide maatregel aan te passen laat zich nog maar bezien. Ook het feit of Koninklijke Horeca Nederland zich achter haar leden zal scharen zal grotendeels afhangen van de vergadering in Brabant die vandaag zal plaatsvinden. Werner Broos, kroegeigenaar én voorzitter van de Roosendaalse afdeking van KHN, zegt zich ´in een spagaat´te bevinden. Het rookverbod is na jaren onderhandelen tussen de overheid en KNH tot stand gekomen, ´maar als ondernemer vind ik dat we dit niet moeten pikken! Als de gemiddelde consument wordt geconfronteerd met een koopkrachtverlies van 5% is het land te klein, maar wij hebben te maken met een dreigend omzetverlies van 20 tot 50%.´ Peter Werher, bestuurslid van KHN, benadrukt nog eens dat KHN een vereniging is die de wet respecteert, maar zich tegelijkertijd ook grote zorgen maakt over de 5 tot 10% horecagelegenheden die over de kop zullen gaan als het rookverbod onveranderd gehandhaafd blijft.
Den Haag wacht ondertussen in alle rust af op wat er komen gaat.

23-09-08

Wie kaatst…

Sommige acties zijn het waard om gesteund te worden, massaal gesteund te worden zelfs; ik vind het alleen jammer dat ik hem zelf niet heb bedacht. StiVoRo (Stichting Volksgezondheid en Roken) heeft namelijk reeds zo´n 5000 lege sigarettenpakjes toegestuurd gekregen op haar gratis antwoordnummer. StiVoRo noemt het, bij monde van directeur Lies van Gennip, ´flauw´ en klaagt vooral dat het de organisatie onnodig op kosten jaagt. Het gaat volgens haar namelijk om geld dat onder de bevolking met collectebussen is opgehaald. ´Het is zonde om het op die manier te moeten besteden.´ Toch kan ik dit initiatief van burgerlijke ongehoorzaamheid van harte toejuichen.

Als verstokt roker ben ik natuurlijk bevooroordeeld, maar het kost niet zo heel veel onderzoek en denkwerk om je te realiseren dat de kaalslag in de kleine horeca nog moet komen. Nu de zomer zo goed als voorbij is, waarschijnlijk was gisteren de laatste echt mooie dag van het jaar, zijn over niet al te lange tijd de terrassen niet meer de aller-prettigste plek om te vertoeven. Op de website zegt van Gennip daarover: ´In een branche zijn er zaken die het goed doen en zaken die failliet gaan. Dat was voor 1 juli 2008 zo, en na 1 juli niet anders. Om iets te zeggen over het effect van de rookvrije horeca, moet je lange termijn trends bekijken en ook andere effecten meenemen.´ Daar is geen speld tussen te krijgen, en als voorbeeld noemt ze daarbij vervolgens Ierland. Daar was al een daling in bezoekersaantallen aan de gang sinds 2001 waarvoor als reden de sterke stijging van de bierprijs en een verscherpte controle op rijden onder invloed kon wordt gegeven.
Over de Nederlandse situatie zegt ze even verderop in de zelfde reactie: ´In Nederland is het nog te vroeg om te zeggen wat het effect is van de rookvrije horeca. We kunnen wel iets zeggen op basis van ervaringen in landen die al langer ervaring hebben met de rookvrije horeca. In landen die al langer ervaring hebben met de rookvrije horeca, blijken de omzet, bezoekersaantallen en het aantal banen in de horeca niet te zijn gedaald.´ Dat is een opvallende conclusie, omdat ze eerder in de reactie zegt: ´Berichten in de media over omzet winst en omzet daling wisselen elkaar af en zijn geen wetenschappelijke bron op basis waarvan je politieke keuzen kunt maken.´
En ondanks het ontbreken van een wetenschappelijke basis ligt het verbod er toch en blijft van Gennip glashard beweren dat men geen kaalslag verwacht. Mocht die onverhoopt tóch plaatsvinden, dan kan ik nu al voorspellen dat die zal worden toegeschreven aan ´economische factoren´ zoals een teruglopende economie en het wegzakken van het consumentenvertrouwen waardoor mensen minder snel geld uit gaan geven. Bovendien staat StiVoRo op het standpunt, te vinden elders op hun website, dat de gezondheidswinst die behaald wordt door het beperken van het meeroken ruimschoots opweegt tegen eventuele economische schade. Waarvan dus acte, maar het is zó gemakkelijk om een dergelijk standpunt aan te hangen vanuit je eigen ivoren torentje. Want háár lust en leven gaat niet kapot door een externe politieke beslissing. Zij ziet niet haar oudedagsvoorziening langzaam afzakken richting afgrond zonder dat je er iets tegen kunt doen. Bovendien hoeft zij ook niet op zoek naar een tweede baan om het hoofd boven water te kunnen houden.
Enfin, de komende tijd zal het leren of de kaalslag er komt of niet. Het rookverbod zal koste wat kost gehandhaafd blijven. En ook al wordt in de ons omringende landen het rookverbod een stuk ruimer en flexibeler geïnterpreteerd, Nederland is gewoontegetrouw weer eens het braafste jongetje van de klas. Niemand anders dan de politiek weet namelijk wat goed is voor het volk en wat goed is zal, koste wat kost, ook worden opgelegd. Betutteling of niet.
Voor diegene die het initiatief om StiVoRo te bedelven onder lege sigarettenpakjes wil steunen:

Stivoro
t.a.v. Mw. L. van Gennip
Antwoordnummer 1915
2508 WB Den Haag

Ik heb in ieder geval de volgende 30 enveloppen al voorgeschreven klaarliggen.

10-09-08

De lange tenen van Berlusconi

Italiaanse premier Berlusconi ligt overhoop met de Amerikanen. Ze zouden zowel hem als het Italiaanse volk diep hebben beledigd. In de persmap voor de naar de G8 meereizende Amerikaanse journalisten zaten cv´tjes van de diverse regeringsleiders, en in het cv van Berlusconi werd hij aangemerkt als ´politieke dilettant´, hetgeen tot Berlusconi´s woede leidde. Een dilettant is iemand die zijn beroep uitoefent uit liefhebberij, en heeft soms bijbetekenis van ´oppervlakkigheid´, iets waarvan de door corruptieschandalen achtervolgde premier natuurlijk al helemaal niet beschuldigd wil worden.
Nu is het maken van een hoop heisa een te verwachten eigenschap van veel Italianen en van de 71 jarige Italiaanse premier in het bijzonder, maar de omschrijving als ´politicus uit liefhebberij´ zal niet het enigste geweest zijn waar Silvio niet graag al te lang bij stil staat. In het verhaal werd namelijk ook stil gestaan bij het feit dat de charismatische, en als ijdel bekend staande, Italiaan vroeger zijn geld verdiende als verkoper van stofzuigers en zanger op een cruiseschip. Ook werd ingegaan op het lopende corruptieproces tegen Berlusconi. De woordvoerder van het Witte Huis moest zich haasten om te verklaren dat de opgeleverde tekst ´niet de visie van president Bush´ betrof, maar dat er sprake was van een ´ongelukkige fout´, maar ondertussen hadden de Italiaanse kranten het nieuws al opgepikt en schreeuwden moord en brand met vette koppen op hun voorpagina´s. De Italiaanse ambassade in Washington vond het zelfs nodig om officieel een te protest in te dienen. Wellicht is het echter een goed idee voor Berlusconi om een van zijn vroegere vaardigheden in te zetten om het probleem van de groeiende berg afval in Napels op te ruimen. Laat hij de wereld toch nog iets goeds na als ´Grote Stofzuiger´.
Tja, de waarheid kan soms hard aankomen. Ik begrijp best dat niet iedereen graag herinnerd wordt aan periodes in het leven dat het allemaal ´wat minder´ ging, maar Berlusconi heeft het, ondanks zijn ´humble beginnings´ toch behoorlijk ver weten te schoppen. Als premier mag hij toch meedoen met de machtigsten van de wereld, en ook heeft hij, middels zijn eigen media-imperium in eigen huis behoorlijk wat in de melk te brokkelen. Iets wat niet bepaald gezegd kan worden van een minderheid van inwoners op het eiland Niue, een eilandje in de Grote Oceaan.

Niue is onderdeel van Polynesië, ligt ten oosten van Tonga en ten zuiden van Samoa, en is 260 vierkante kilometer groot. Het heeft welgeteld zo´n dertienhonderd inwoners, waarvan zo´n 250 rokers, en heeft nu als eerste land ter wereld het plan opgevat om geheel rookvrij te worden. Tuapa, een van de dorpen op het eiland, heeft zichzelf al rookvrij verklaard en er is nergens in het dorp dan ook meer rookwaar te koop. In het openbaar wordt helemaal nergens meer gerookt. Het plan voor een algeheel rookverbod op het hele eiland, zowel buiten als binnenshuis, stuit ondertussen op groot verzet van o.a. tabaksproducenten die daarmee hun inkomstenbron zien opdrogen. Ook anderen die aan de verkoop van rookwaren verdienen hebben zich laten horen, maar het is de verwachting dat het allemaal niet héél snel zal gaan, het kan gemakkelijk nog twee jaar duren voordat het voorstel überhaupt behandeld wordt. In de tussentijd hebben de eilandbewoners er in ieder geval voor gezorgd dat hun eiland internationaal op de kaart is gezet, want het voornemen heeft zo´n beetje in alle uithoeken van de planeet de krantenpagina´s bereikt. De toonzetting van al die berichten is soms ietwat lacherig, en van mild geïnteresseerd tot ronduit bespottelijk. Niue maakt dan ook de kans zich voorgoed onsterfelijk te maken als eerste rookvrije staat ter wereld, een proces dat door rokers vanuit de hele wereld met argusogen gevolgd zal worden. Het wachten is dus op een land dat haar grenzen open stelt voor de rokers van Nuie als deze op hun thuisgrond niet meer welkom zijn. En ook dàt aanbod biedt een enorme kans op onsterfelijkheid. Dus, als ik er ook iets over mag zeggen, dan gráág een warm plekje met veel zon! Een paar palmbomen op het strand vind ik overigens ook niet onoverkomelijk hoor. Iemand interesse?

09-07-08

Een glimp van Gerechtigheid

Rokers vormen zo langzamerhand een bedreigde diersoort die, net als zo vele andere diersoorten die op het punt staan te verdwijnen, niet door al te veel mensen gemist zal worden. Dat is het beste te merken aan reacties van anderen als je, na een heerlijke maaltijd in een goed restaurant, even zit uit te buiken met een sigaretje. Regelmatig hoor je dan, nèt iets te hard, een andere gast zich hardop afvragen of roken niet toch al verboden is in openbare gelegenheden? Nee dus, da’s pas later dit jaar, maar de horeca verliest straks een hoop trouwe en veel verterende klanten, waaronder mijn liefste en ondergetekende.
Maar dat rokers ook in marketing opzicht een doelgroep zijn dringt nog niet echt tot bedrijven door. Nu reclame grotendeels verboden is en je op veel openbare plekken al niet meer mag roken, moeten de bedrijven die er wél brood in zien creatief worden. Verzekeringsmaatschappij Paerel Leven snapt dat, en komt met de ‘Paerel Leven Rokers Lijfrentepolis’, een polis met een hogere lijfrente dan gewone lijfrentepolissen. De winst voor het bedrijf zit hem in de lagere levensverwachting van rokers ten opzichte van hun niet rokende soortgenoten. Met een eerste inleg van € 20.000, een handtekening en het inleveren van een plasje kan de verzekering worden afgesloten. Het bedrijf garandeert dan een hogere periodieke uitkering en een gegarandeerde teruggave van je inleg. Al met al een mooi intiatief dat zéker navolging verdient van andere bedrijven.
Cabaretier Harrie Jekkers had het jaren geleden al over een reservaat voor rokers dat dan waarschijnlijk op de Veluwe gevestigd zou worden, en waar op zondag bussen vol dagjesmensen zouden langskomen om ‘rokertjes te kijken’. Zó ver zie ik het niet komen, maar de anti-rook lobby vertoont soms wel maffia-achtige trekjes. En ze hebben de publieke opinie mee. Het is nu nog slechts wachten op een campagne waarin rokers aangewezen worden als dé veroorzakers van het broeikaseffect, en de jacht kan beginnen. De tijd van ‘Daar komen we samen wel uit!’ is allang voorbij, en inschikkelijkheid is iets dat alleen nog van de kant van rokers wordt vereist. De niet-roker staat ondertussen in het volle daglicht en de roker is verbannen naar de coulissen, naar het achterland. Maar daar waar rokers samenkomen is het standaard gezellig, dus zal het tussen de coulissen, of in die ver weggestopte oorden, ook vast wel worden. Van mij mogen de Woningbouwcoöperaties zelfs best een apart dorp bouwen voor rokers, een stadswijk aan de rand van de snelweg, die dan hoogstwaarschijnlijk ‘Kuchdorp’ gaat heten of zo. Als de huizen een beetje leuk in de prijs zijn ga ik er zó wonen. Er is nog een dorp in Groningen dat nogal leeg staat. En omdat het zonde is om te slopen kan met een grondige renovatie het dorp Ganzedijk blijven bestaan als ‘Geuzendijk’, de plek waar de laatste Nederlandse roker dapper stand hield tegen de oprukkende anti-rokers.
Voor de doorstroming op de woningmarkt is het trouwens ook een goed initiatief, want rekening houdend met de kortere levensduur van rokers, ligt die doorstroming ook meteen een stuk hoger.
Maar er is één ding waar ze nu eens mee moeten stoppen, en dat is het eeuwige geblaat dat rokers de samenleving handenvol geld kosten. Dat is namelijk de grootste onzin. We zouden meer kosten qua ziektekosten, maar in die discussie wordt altijd vergeten te vermelden dat we ook méér betalen voor onze polis terwijl die, door een kortere levensverwachting, eigenlijk goedkoper zou moeten zijn. Maar goed, de roker klaagt niet. Die dampt rustig door en wacht af. Het moment dat hij wordt ontdekt als nieuwe doelgroep is aanstaande. Het eerste bedrijf dat het door heeft staat in de startblokken; de eerste glimp van gerechtigheid voor een onderdrukt volk…

29-02-08