Lang Leven

Voor wie de wetenschappelijke ontwikkelingen een beetje volgt is het duidelijk: onze kinderen of kleinkinderen zullen in staat zijn om de onwaarschijnlijke leeftijd van 150 te bereiken. Op zich ben ik een groot voorstander van het vergroten van wetenschappelijke kennis -zonder die vooruitgang was ik er zelf allang niet meer geweest- maar bij mij rijst de vraag of zo oud worden eigenlijk wel zo leuk of wenselijk is.

Als kleine kinderen willen we feitelijk maar één ding: zo snel mogelijk oud worden. Niet dat we ons verheugen op een leven vol gebreken en kwaaltjes, maar simpelweg omdat er dan niemand is die ons vertelt wanneer we wat moeten doen. Kortom, we willen zo snel mogelijk zelfstandig zijn en onze eigen beslissingen nemen.
Als we eenmaal de drempel van de volwassenheid zijn overgestoken, blijkt het ook aan de andere kant niet allemaal rozengeur en maneschijn. Met keuzevrijheid komt namelijk ook verantwoordelijkheid en verplichting, en daar hebben we doorgaans wat minder zin in.

Sinds 1950 is de levensverwachting van zowel mannen als vrouwen alweer enorm toegenomen. Was de gemiddelde levensverwachting zo vlak na de oorlog voor mannen en vrouwen nog respectievelijk 70.3 en 72.6 jaar, in 2007 liggen die cijfers al op 78 en 82.3 jaar, waarbij valt aan te tekenen dat ondergetekende en zijn liefste deze cijfers hoogstwaarschijn-lijk niet gaan halen gezien hun levensstijl. Maar beiden zijn er redelijk van overtuigd dat dat ook bepaald niet hoeft.
Want lang leven is in principe best leuk, maar als ik af ga op de wetenschappers moet ik, om een dergelijke hoge leeftijd te bereiken, niet alleen een hoop enge dingen doen zoals ‘gezond eten’ en ‘veel bewegen’, ik moet er ook een heleboel voor laten. Daarbij ben ik er alles behalve van overtuigd dat ik een dergelijke leeftijd zou kunnen bereiken in een fysieke staat die het nog enigszins de moeite waard maakt. Want wat levert het mij op als ik 150 wordt, maar de laatste 50 jaar leef in een situatie waarbij mijn fysieke wereldje niet veel groter is dan de paar vierkante meters van mijn bejaardenflatje?

Call me crazy, maar ik ben ervan overtuigd dat bepaalde zaken nu eenmaal gebeuren omdat het nu eenmaal beter is zo. Dat geldt niet alleen voor begrippen als ‘karma’, maar net zo goed voor het ouder worden. Als ik me nu soms al een dinosauriër voel, en dan nog eentje die nog net niet is uitgestorven, hoe is dat dan over pakweg 110 jaar? Ik geloof er namelijk helemaal niets van dat als de technieken en veranderingen nu al zo snel komen en gaan dat ik het nauwelijks kan bijbenen, dat over de komende eeuw langzamer zal gaan. En waarom zou het ook? Ik ben ervan overtuigd dat zowel de 20e als de 21e eeuw tijdvakken zullen blijken te zijn waarin grote stappen voorwaarts zijn gezet. Op de meeste vlakken dan, want als ik de protestborden zag bij het bezoek van Wilders aan Groot Brittannië, dan leek het wel alsof er weer geprotesteerd werd tegen de enorme snelheid van de trekschuit en de paardentram.

Een ander punt waarmee de vraag samenhangt of ik überhaupt wel zo oud zou willen worden, is die van de overlevingsdrang (of het sterftecijfer zo u wilt) van mijn directe omgeving. Ik kan wel een paar mensen noemen die mijn leven tot op heden op verschillende manieren hebben trachten te verzieken, waardoor het leven een stuk leuker zou kunnen worden als zij er niet meer zouden zijn. Aan de andere kant ben ik op mijn 43e al veel te veel mensen verloren die wat mij betreft nog best een heel aantal decennia langer hadden mogen blijven leven. Mensen bij wie ik af en toe nog best wel eens te rade zou willen gaan maar ook mensen die, simpelweg door er te zijn, de wereld nèt een klein stukje mooier hebben gemaakt. En wellicht zit hem daar voor mij de crux. Wat heeft het leven voor zin als er niemand meer is om je hoogtepunten en je dieptepunten mee te delen? Als iedereen waarom je ooit hebt gegeven is overgestoken om nooit meer terug te keren? Moet je dan maar stoïcijns door blijven leven omdat het kan?

Ik denk dat ik, vooralsnog, de stelling maar aan blijf hangen dat er ergens wel vaststaat wanneer mijn tijd is gekomen. Of dit nu in het Grote Boek boven is opgeschreven, of louter bepaald wordt door de keuzes die ik maak en heb gemaakt. Wellicht is het ook een functie van geluk of domme pech als ik onverhoopt toch de negentig ga halen. Als ik naar de generatie van mijn grootouders kijk zou het namelijk zomaar kunnen, maar zelf geloof ik er niet zo in, al ben ik er eigenwijs genoeg voor om de wetten van redelijk en logica op een dergelijke wijze te tarten.

Een geruststellende gedachte tot slot: ALS de klimaatterreur en milieufanatici onverhoopt tòch gelijk zouden hebben is bovenstaande discussie toch al helemaal niet van belang. Dan zijn we met z’n allen al ver voordat het zover is verdronken of aan de griep of een andere enge ziekte bezweken. Als ze ongelijk hebben lopen we bovendien ook nog eens de kans op een nieuwe ijstijd, en dat is ook al niet bijster bevorderlijk voor een onbezorgde oude dag. Daarom lijkt mij de beste houding nog steeds een te zijn van ‘Ik zie wel…’

19-10-09

Opgeheven Vingertje

Het kabinet wil ons allemaal aan de gezonde voeding hebben. Samen met de voedingsindustrie, winkels, scholen en andere organisaties wordt een offensief gestart met als doelstelling om ons land terug te laten keren in de Europese Top 5 voor wat betreft de levensverwachting. Daar zijn we namelijk de laatste jaren langzaam uit verdwenen.

Het lijvige rapport van minister Klink waarover de ministerraad zich vandaag buigt, zegt dat als we massaal meer fruit, vis en groente gaan eten, de komende twee decennia 140.000 mensen minder zullen overlijden en tegelijkertijd de zorgkosten met 4,1 miljard omlaag zullen gaan. Ik waag het te betwijfelen, want ik hecht niet zoveel geloof aan een bezorgde overheid die ons graag om die reden langer in leven zou houden. Ik vermoed eerder andere motieven. Opvallen is het in ieder geval te noemen dat vlak náást het artikel op de voorpagina van de krant een foto prijkt van onze MP met in zijn hand maar liefst vijf forse stokken saté. Te meer opmerkelijk omdat vlak in de buurt van de jaarlijkse BBQ ook de traditionele vegetarische versie plaats vond waar volop groentesjasliek te krijgen was. Maar, zoals wel vaker blijkt bij dit kabinet: de regeltjes zijn voor het gewone volk en niet voor onze dames en heren gezagsdragers. Goed voorbeeld doet tenslotte goed volgen!
Nee, ik vermoed eerder dat de achterliggende gedachte gezocht moet worden in het Protestants-christelijke milieu waar onze JP uit voort komt. Daar is het bon-ton om vooral maar het braafste en beste jongetje van de klas te proberen te zijn, een feit waar je de collega regeringsleiders in de volgende geldverslindende Euro-Top dan fijntjes op kunt wijzen. Goed gedaan hoor JP, één bank vooruit en een knuf van de juf!

Als ik mijn gedachten echter nog wat verder de vrije loop laat, kom ik op nog een andere conclusie. Een conclusie die weliswaar veruit cynischer, maar ook een heel stuk realistischer klinkt dat het idee dat de regering zo bezorgd is om onze broze gezondheid. Ik denk namelijk dat dit kabinet vooral handelt uit puur eigenbelang. Als we er namelijk vanuit gaan dat de gemiddelde Nederlander vanaf morgen ineens gezond gaat eten en verstandig gaat leven, dan heeft dat op de korte termijn wellicht inderdaad effect op de zorgkosten. Daarbij kunnen we door een stijgende gezondheid langer en harder werken waardoor we weer méér belasting zullen opbrengen met z´n allen. Aan de andere kant zullen al die gezonde mensen ook opeens een héél stuk ouder worden en dus op latere leeftijd weer veel meer aan zorg gaan kosten, zorg die er overigens nu al niet is, en zal het uiteindelijk lood om oud ijzer blijken.
Nu is het echter wel zo dat gezondere mensen een hogere weerstand hebben en dus beter bestand zijn tegen allerlei ziekteverwekkers, tegenslagen en overige factoren van buitenaf. Een dergelijke verhoogde weerstand zal voor dit kabinet ook zeker aanleiding zijn die weerstand extra op de proef te stellen door de invoer van een heel scala aan nieuwe, en CO2-neutrale belastingen en accijnzen. Een veerkrachtige burger kun je tenslotte best nog een beetje verder uitknijpen, net zo lang tot er niets anders overblijft dan een willoos wezen dat zijn boodschappen doet in de Staatswinkel, waar de overheid precies bepaalt welke gezonde producten hij nog mág kopen en tegen welke prijs. En als we dan eenmaal op dát punt zijn aangeland met z´n allen, zal geen sterveling meer lef of fut op kunnen brengen om tegen elke nieuwe maatregel die over ons wordt uitgestort te protesteren. Een dergelijke bevolking gedraagt zich timide en waagt het tenslotte niet om uitermate kritisch te zijn en te blijven omtrent de ´zegeningen´ van een Verenigd Europa of de steeds groeiende macht van de dieren- en milieufanaten. Zegeningen die nog niemand mij duidelijk en in verstaanbare taal heeft kunnen uitleggen, tot nu toe kost het alleen maar vreselijk veel geld. Dierenvrienden van het ALF kiezen er derhalve voor om hun zienswijze met geweld aan ons op te dringen, terwijl milieufanaten noodzakelijke investeringen in wegen- en woningbouw jarenlang kunnen stilleggen door het voeren van eindeloze procedures. Natuurlijk heeft een zeldzame varen of een korenwolf recht op zijn bestaan, maar soms dient een afweging gemaakt te worden waarbij altijd eentje aan het kortste eind trekt. Dat is nu eenmaal zo met dergelijke tegenstrijdige belangen.

Tot slot nog één positieve noot van een langer leven: Met meer dagen in mijn aardse bestaan heb ik ook meer tijd en meer kansen om mijn stem te verheffen en mijn mening te laten horen! Zouden ze daar in Den Haag nou echt vrolijk van worden?

04-07-08