Toet Toet!

Er zijn van die momenten in het leven waarop je niet weet of je nu moet lachen of in tranen moet uitbarsten. Enkele van die momenten beleefde ik afgelopen weekend toen ik een bezoek bracht aan mijn vader op de gesloten afdeling waar hij verblijft.
Het was tegen lunchtijd en het merendeel van de bewoners was al in de gezamenlijke woonkamer bijeengebracht terwijl de tafel werd gedekt. Mijn vader zat aan een tafel voor het raam strak voor zich uit te kijken toen ik op een kruk naast hem ging zitten. “Hoe gaat het met je Pa?” vroeg ik, maar hij leek zich nauwelijks bewust van mijn aanwezigheid.

Met mijn hand op zijn schouder probeer ik het nogmaals, als zijn overbuurvrouw luidkeels van zich laat horen: ‘Toet Toet! Pas op!” roept ze tegen de voorbij rijdende tram, waarna ze verder met zichzelf in gesprek gaat over de gevaren van verkeersdeelname voor kleine kinderen. Een derde poging levert evenmin iets op, tot hij me plotseling mededeelt dat het nu toch wel echt de hoogste tijd wordt dat hem enkele procedures en protocollen worden uitgelegd, zeker als men van hem verwachtte dat hij zich eraan zal houden! ‘Toet Toet! Pas op!’, beaamde zijn overbuurvrouw tegen een volgende tram, terwijl een andere dame aanschuift die patience begint te spelen volgens regels die alleen haar volstrekt duidelijk zijn.

Later die middag zitten we met Pa in het restaurant beneden aan een kopje koffie. Ik heb me enige momenten geëxcuseerd, en in mijn afwezigheid is mijn liefste even naast hem gaan zitten. Ze kunnen het blijkbaar prima samen vinden, want mijn vader zit glunderend te vertellen dat, alhoewel hij geen auto of rijbewijs had, hij mijn vrouw dolgraag mee zou willen nemen om nader kennis te maken. Want, zo geeft hij te kennen: ‘Ik weet niet waar mijn moesje is gebleven!’ Op mijn gespeeld verschrikte opmerking dat hij toch niet zomaar mijn vrouw kan zitten versieren, verontschuldigt hij zich met ‘…maar alles in het nette hoor!’ Om even later schalks te bekennen dat hij nooit kinderen heeft gehad, maar er nu toch wel aan toe denkt te zijn..

Het liedje van Karin Bloemen omschrijft het zo treffend: de dag waarop je laatste ouder sterft houd je voor altijd op om kind te zijn. En met dat kind-zijn worstel ik. Vooral nu mijn liefste binnen een jaar zowel haar moeder als haar vader heeft verloren, en veel discussies gaan over de vele vragen waarmee je als kind dan achterblijft.

Ik zie, beleef en bemerk haar verdriet. Het is allemaal te plotseling en te vers nog. En vanuit dat verdriet begrijp ik ook haar aandringen bij mij om veel meer tijd met mijn vader door te brengen. Maar wat ik haar niet kan uitleggen is dat het voor mij zo heel anders voelt dan voor haar.

In het boek ‘Ik had je nog zoveel willen vragen..’ van Alexander Levy, beschrijft hij hoe we onze ouders beleven. Ze zijn er in onze beleving namelijk altijd. Ze zijn er als het misgaat en ze zijn er om ons aan te moedigen als we onze eerste stappen in de wereld zetten en onze vleugels uitslaan. Nooit gaan we er bewust van uit dat onze ouders ook niet het eeuwige leven hebben, en stellen daarom het stellen van al die vragen steeds uit. Er is immers nog tijd genoeg. Tot op het moment….

Voor mij persoonlijk is de verstandhouding met mijn ouders altijd al gespannen geweest. Ik was twaalf toe ik de eerste keer door mijn moeder het huis uit werd gegooid, en op mijn zestiende voor de tweede keer. Die keer voorgoed. En hoe meer ik er nu over nadenk, toen heb ik eigenlijk al definitief afscheid genomen van haar genomen. Ik heb haar sindsdien nooit meer gezien en heb die behoefte ook allang niet meer.

Met mijn vader heb ik pas later een betere verstandhouding gekregen. In de eerste jaren was hij vooral afwezig en bezig carrière te maken. Inmiddels zijn we zo’n dertig jaar verder en zijn mijn vader en moeder, voor zover ik weet, nog allebei in leven. Mijn moeder ergens in den lande, en mijn vader leeft als een vermagerde, maar heel lieve en verwarde man achter gesloten deuren in een zorginstelling. Ik ben allang geen kind meer.

Als we aan het eind van de middag terugrijden naar huis is het aanvankelijk stil in de auto. Onze gedachten zijn vrijwel hetzelfde. Pa heeft het heersende noro-virus gelukkig weten te ontwijken en ook de zeer recente tia is hij wonderwel goed doorgekomen. We realiseren ons allebei maar al te goed dat het ook hier ‘Toet Toet! Pas op!’ morgen zomaar voorbij kan zijn. Voor vragen is het echter inmiddels al voorgoed te laat

29-03-10

Henry Op De Koffie

Het is weekend, en ik denk zomaar zondag, dat de familie bij elkaar komt voor een gezamenlijk bakje koffie. Er wordt wat gepraat, en de laatste nieuwtjes uit de familie worden uitgewisseld. Het samenzijn versterkt niet alleen de familiebanden, het houdt iedereen ook op de hoogte hoe het hun directe familieleden vergaat. Oma zit ergens in een hoekje en overziet gelach en geroezemoes hoort. Het leven mag dan voor haar niet altijd even gemakkelijk of voorspoedig zijn verlopen, maar het is goed zo.

Bovenstaande is een tafereeltje dat je in veel Hollandse huiskamers op een weekenddag kunt aantreffen. En ik, nieuwsgierig stukjesschrijver, ben dan niet alleen benieuwd naar wat er allemaal wordt besproken. Ik ben vooral benieuwd wat er bij de koffie en thee wordt geserveerd.
Is het de vlaai van de plaatselijke bakker in dat kleine dorp in Limburg, de Arnhemse Meisjes bij de thee zoals Wim Sonneveld al zong? Een hardnekkig vooroordeel dat veel buitenlanders over Nederland hebben is dat na één koekje de trommel steevast dicht gaat en dicht blijft. Maar uit ervaring weet ik dat het doorgaans geenszins het geval is. Vaak komt er nòg een koekje, een Brabants Worstenbroodje of iets anders na, soms een hele koffietafel. En daar ben ik nu zo benieuwd naar.
Wat serveert Nederland bij de koffie en waarom? Is het een familietraditie, een gewoonte, of heet het dorp of de stad waarin u woont iets zó heerlijks dat het niet bij de koffie mag ontbreken?

En dan zijn er niet alleen de plaatselijke specialiteiten, het is ook nog de manier waarop die genuttigd worden, die sterk kan verschillen. Zo zegt de een dat je bijvoorbeeld een Zeeuwse Bolus alleen met echte boter kunt eten, terwijl een ander juist de voorkeur geeft aan de originele bolus zónder al die opsmuk. Een ander serveert krenten- of rozijnenbrood bij de koffie waarbij het spijs over het hele sneetje wordt uitgesmeerd.

Ik zou graag van u allen horen wat u bij de koffie serveert en waarom. Serveert u een bepaald koekje omdat u het zelf zo heerlijk vindt, of zit er meer achter? En hoe serveert u het? Nodigt u op zondag zoveel mogelijk familie uit voor een gezellig samenzijn, of beperkt u zich tot het gezin of een paar goede vriendinnen?
Ik wil graag al die gebruiken en verhalen optekenen en er, ergens volgend jaar, een boekje van maken. Dus het verzoek aan u is even simpel als eenvoudig: nodig de schrijver dezes uit op de koffie, en werk mee aan het document van deze Hollandse Traditie. Ook als u niet oospronkelijk van Hollands Bloed bent hoor ik graag van u.

Ik zie uw uitnodigingen graag tegemoet op henry.ecluse@upcmail.nl .Ook kunt u op deze site een berichtje achterlaten met een emailadres of een telefoonnummer, en dan neem ik contact met u op.

01-08-09

Dilemma

Wat zou je doen als de overheid speciale wetten in het leven roept om de vrijheid van mensen zoals jij in te perken?
Wat zou je doen als je de toegang tot openbare ruimtes van de ene op de andere dag wordt ontzegd omdat men ´jouw soort´ er niet meer bij wil hebben?
Wat zou je doen als de overheid zelf zó ver gaat dat ze speciale opsporingsambtenaren in dienst heeft om mensen zoals jij in de gaten te houden, en je bij elke misstap op te pakken of te beboeten?
Wat zou je doen als de overheid ondernemers bij wie je graag over de vloer kwam gaat beboeten als ze je nog gastvrijheid of onderdak verlenen?
Wat zou je doen als je, door overvloedige overheidspropaganda, van de een op de andere dag tot paria bent verklaard?

Voor veel mensen uit alle delen van de wereld die met dergelijke vragen geconfronteerd werden was het antwoord duidelijk: vluchten. Zij gaven hun bestaan op en vluchtten, vaak met achterlating van alles wat hen dierbaar was, inclusief, ouders, vrienden en familie. Ze werden in het westen, en ook in ons land, met open armen ontvangen en opgevangen. Er kwam begeleiding in het verwerken van de opgelopen trauma´s en hulp om een nieuw bestaat op te bouwen. Gelukkig slaagden velen daarin en wisten ze hier een nieuw en waardevol bestaan op te bouwen. Soms konden ze zelfs hier hun activiteiten, waardoor ze in het land van herkomst in gevaar waren gekomen, nieuw leven inblazen en soms zelfs uitbreiden, om zo een hernieuwde bijdrage te leveren aan een betere wereld. Een wereld waarin iedereen op een vreedzame en harmonieuze manier kan samenleven.
Maar wat moet je doen als je nergens naartoe kán vluchten? Als je nergens op de wereld meer écht welkom bent, en toch nog nooit iets dermate crimineels hebt gedaan om zo´n afwijzing te rechtvaardigen? Als werkgevers zelfs aparte regels gaan opstellen en je een plaats aanwijzen, ergens achteraf, waar niet naar toe màg, maar naar toe moet, ver weg van ´het gewone volk´?

Ik hoor u denken dat dergelijke praktijken gelukkig niet in Nederland plaatsvinden, maar slechts in landen als China, in vele landen in Afrika en grote delen van Latijns-Amerika, en deels kan ik die redenering nog wel begrijpen. Geen enkele weldenkende Nederlander zou zulke bemoeienis van de overheid accepteren tenslotte. Hij zou in de hoogste boom klimmen en zijn longen leeg en zijn stembanden schor schreeuwen, net zolang tot zijn boodschap gehoord is, maar helaas moet ik u teleurstellen. Boven geschetst scenario wordt over een aantal dagen bewaarheid.

Dit keer betreft het mij, de verstokte roker. Maar wát als de overheid de dag erna ú op de korrel heeft? Wat gaat u doen als de overheid besluit dat de koffiedrinker aan de beurt is? Ik ben dan wederom de klos en wordt dubbel gepakt, want ik lééf op koffie en sigaretten, maar wat gaat u doen? Studies genoeg die aantonen dat een teveel aan cafeïne niet echt goed is voor de gezondheid. Recent was er zelfs nog enige ophef over cafestol, maar laat u zich tot paria verklaren vanwege het bakje koffie dat u drinkt?

Tegenstanders zullen beweren dat koffiedrinken lang niet zo´n invloed heeft op de omgeving als meeroken. Ok, een goed punt. Nemen we alcohol als voorbeeld. Alcohol is ook zo´n typische boosdoener. Schadelijk voor niet alleen de drinker maar ook, vaak onbedoeld, voor zijn directe omgeving. Lees de berichten in de krant er maar op na, al die ongevallen waar alcohol in het spel was en waarbij onschuldige slachtoffers vielen. Vraag een arts maar eens naar de schade die een ongeboren kind kan oplopen als de moeder alcoholist is. Of vraag een hulpverlener of politieman eens naar de gevolgen van huiselijk geweld toen een van de partners weer eens te veel had gedronken. De overheid zelf waarschuwt ons momenteel, middels een grote campagne, voor het gevaar van alcohol voor het opgroeiende kind, dus als drinker zòu u wel eens de volgende kunnen zijn. En wat doet u dan? Bent u dan net zo fanatiek voorstander van een algeheel drinkverbod in de horeca? Ik bedoel maar…

27-06-08