Formule

Ik ben een denker, altijd geweest ook. Ik wil altijd graag weten hoe iets in elkaar zit en wat het precies is dat mensen drijft iets te doen, of een bepaalde keuze (al dan niet bewust) te maken, of juist niet te maken.
Het gekke is dat ik tegelijkertijd ook vrij kieskeurig ben. Ik ben namelijk absoluut géén wetenschapper, mijn interesses zijn daarvoor te breed en te divers. Ik zou me namelijk nooit op één (deel-)gebiedje kunnen concentreren, zonder dat in een groter verband te zien. Want de hele wereld staat met elkaar in verband, hoe miniem en onwaarschijnlijk die connecties soms ook mogen lijken. Dus een wetenschappelijke carrière viel al vroeg af voor mij. Vooral ook omdat rekenen en wiskunde bepaald niet mijn forte bleken te zijn. Zo kan ik me een wiskundeleraar herinneren, het was in de tweede klas van de middelbare school, die voor de klas stond en, wijzend op zijn leerlingen, het rijtje afging voor wie later zou slagen in het leven. Wijzend op mij zei hij: ´…en met jou wordt het nooit wat!´
Alhoewel de boodschap op dat moment hard aankwam, kwam ik er ook al snel achter dat ik aan helemaal niemand hoefde te bewijzen dat de man ongelijk heeft gehad. Behalve aan mezelf dan wellicht, maar ik weet inmiddels ook dat als je happy bent met jezelf, de ´rest´dan vanzelf ook op z´n plek valt.

Maar goed, wiskunde is dus niet mijn ding. Toch kan ik grote bewondering opbrengen voor de mensen die in staat zijn om de wereld om zich heen te aanschouwen, en hetgeen ze zien in een formule te vangen. Een formule die de situatie treffend beschrijft en die wetenschappelijk ook nog eens staat als een huis. Jarenlang heb ik dan ook gedacht dat ik nooit en te nimmer tot een dergelijke prestatie in staat zou zijn. Tot hedenochtend. Ik zat, zoals elke ochtend, op de bank mijn krantjes te lezen, met voor me op tafel een bak cappuccino en een peuk. Niks aan de hand dus. En ik geloof zelfs dat er niet eens een heel specifiek artikel was aan te wijzen voor mijn brainwave, maar opeens was het er! Een formule, en eentje waartegen ik nog geen enkel weerwoord heb kunnen bedenken. Even vlogen er zelfs beelden voorbij van eeuwige roem en een nominatie voor de Nobelprijs, maar snel was ik weer terug op aarde, met beide maatjes 48 stevig verankerd. Als je iets bedenkt, hoe briljant ook trouwens, om er een grote prijs mee in de wacht te kunnen slepen, dan ben je verkeerd bezig. Alle grote veranderingen en verbeteringen zouden ten goede moeten komen aan de gehele mensheid, en niet alleen aan de portemonnee van ondergetekende. Al is dat laatste natuurlijk nooit weg, de schoorsteen moet tenslotte ook hier blijven roken.
Terug naar de formule. Hij is even briljant als veelzeggend in zijn eenvoud, en beschrijft de huidige politieke werkelijkheid op een manier als nog nooit eerder is gelukt. Ik ben zelfs bijna bang om hem prijs te geven, bang als ik ben dat anderen de eenvoud ervan zien en zichzelf vervolgens iets aandoen omdat ze deze wetmatigheid zelf nooit hebben gezien. En dergelijke ´ongelukjes´wil ik derhalve dus absoluut niet op mijn geweten hebben. U bent dus voor eens en voor altijd gewaarschuwd, en ik ontken meteen elke aansprakelijk voor de gevolgen van deze publicatie, op zowel emotioneel als fysiek gebeid.
Maar laat ik u niet langer in spanning houden. Zoals ik al opmerkte dient een dergelijke formule vrij beschikbaar en toegankelijk te zijn, ter voortstuwing van de Nederlander in de vaart der volkeren en ter meerdere eer en glorie van de mensheid in het algemeen. Welnu, de formule luidt, in al haar verbluffende eenvoud, als volgt:

X + ? = taks

Mooi he?

De uitleg is al even simpel als de formule zelf welke, zoals ik al eerder schreef, een beschrijving bevat van de hedendaagse politieke werkelijkheid. ´X´is hier de onbekende, en duidt dan ook op een willekeurig voorval dat niet of nauwelijks te voorzien was. Nu besef ik dat het vraagteken een niet breed erkend symbool is in de wetenschap, doch vort het er wel de basis van. Het symbool staat hier echter voor de alom heersende onmacht om de ontstane situatie het hoofd te bieden. Achter het ´is gelijk aan-teken´ staat dan de gekozen oplossing, een nieuwe belasting.
Nu is het mooie aan deze formule dat ze toepasbaar is op ieder departement en in elke voorstelbare situatie. Ze zal de gebruiker nooit en te nimmer teleurstellen. Het enigste wat ik niet in de formule kon ondervangen was de benaming van de nieuwe taks. Deze is namelijk rechtstreeks afhankelijk van de ´X´ èn het verhaal dat men ons wil doen geloven, dus dat stukje zal ik moeten overlaten aan de inventiviteit en taalvaardigheid van de betrokken minister en ambtenaren. Helaas….
30-09-08

Toekomstdromen

Iedere ouder wil het beste voor zijn of haar kind, dat lijkt me logisch. Het kind moet vooral een beter en rijker leven hebben dan de ouders hadden in hun eigen jeugd, met meer kansen, meer mogelijkheden, een hogere opleiding, en dan vooral omringd door meer en luxer spullen dan pa en ma destijds bezaten.
Ik zie mijn vader nog staan in de deuropening. Het was de deuropening van de vergaderzaal in het statige kantoorpand waar mijn vader een van de vennoten was. Hij had me net aan een van de nieuwe kantoorgenoten voorgesteld, hetgeen gevolgd was door een opmerking die ik niet verwachtte ooit nog te horen. Pa zei namelijk, net niet nonchalant genoeg, ´…maar ik denk niet dat hij hier ooit zal komen werken…´ Even keek ik verschrikt opzij, maar elk spoor van de mededeling was alweer van zijn gezicht verdwenen.

Tja, soms is er namelijk sprake van een reeds grotendeels uitgestippeld levenspad. Dan staat bij de geboorte al vast in welke richting het kind later geacht wordt carrière te maken, in welke firma, en ook op welk niveau die carrière ongeveer zou moeten eindigen. Bij mij was dat oorspronkelijk het notariaat, en mijn vader had het liefste gezien dat ik dat op zijn kantoor zou doen. Maar ik ben gelukkig al heel vroeg begonnen me daartegen te verzetten, met als resultaat dat Pa slecht ´mild teleurgesteld´ was toen ik mijn toekomst in een totaal andere richting koos. Als is ´mild teleurgesteld´ wellicht toch als understatement te classificeren.

Ik moest sterk aan dat ene voorval denken toen ik vanmorgen las over de dochter van die Imam die in Londen de kost verdient als paaldanseres. Heel veel verder kun je niet afgeraken van de normen en waarden die je ouders je hebben getracht mee te geven. Waarmee overigens geenszins gezegd is dat het verkeerd is je eigen pad te verkiezen boven datgene wat je ouders voor je hebben uitgedacht. Zeker als je vader een omstreden figuur is die meent dat de Britten de aanslagen van 2005 vooral toch aan zichzelf te danken hebben, en ook nog eens grote bewondering uitspreekt voor de plegers van de aanslagen van 11 september. Dan kan ik me levendig voorstellen dat je weg wilt uit een dergelijke gedachtewereld, een dergelijke danscarrière is dan zo´n beetje het ultieme gevoel van wraak.
Mijn vader was gelukkig alles behalve bekrompen, en heeft mijn omzwervingen altijd met belangstelling gevolgd. Nooit is er een moment geweest waarop hij me vroeg of ik achteraf geen spijt had dat ik geen rechten ben gaan studeren. Dat kan natuurlijk komen omdat hij bang was voor het antwoord, want dat is nog steeds onveranderd: Nee, ik moet er nog steeds niet aan denken! Op mijn spaarzame sollicitaties de afgelopen twintig jaar heb ik altijd het een en ander moeten uitleggen over mijn CV. Niet dat er grote gaten inzitten, ik heb tenslotte continue gewerkt, maar vooral omtrent de keuzes die ik erin heb gemaakt. Mijn loopbaan volgt namelijk niet de standaard rechte lijn naar boven, maar eerder een grillig patroon dat af en toe naar links, af en toe naar rechts, en zelfs af en toe een stap terug lijkt te doen. En ja, dat zijn altijd bewuste keuzes geweest. Een verandering van job was, en is, voor mij alleen interessant als ik het gevoel heb dat ik me erdoor kan ontwikkelen. Of dat nu in de breedte of in de diepte is. De top te bereiken is nooit mijn doel geweest, plezier hebben in wat ik doe echter wel, net als genoeg verdienen om een beetje geld over te houden nadat de rekeningen zijn betaald. En tot nu toe lukt dat aardig.
Een paar keer bleken mensen te hebben getwijfeld om me ergens voor te vragen. Dan wisten ze niet of een bepaalde baan voor mij interessant genoeg zou zijn, hoe graag ze me ook wilden hebben, maar als ze me dan eenmaal hadden gevraagd dan was ik meestal ook snel over de streep. Geen absurde salariseisen van mijn kant, noch een dikkere auto dan mijn collega. Als er voldoende uitdaging voor mij te vinden is in een klus dan kom ik, desnoods op de fiets.
En nu is dan eindelijk de tijd gekomen me aan mijn eigen toekomstdromen te gaan wijden. En voor de omgeving liggen die bepaald niet in de lijn van wat ik tot nu toe heb gedaan, en dat doet vaak wenkbrauwen fronsen. Dan wordt er bezorgd gevraagd of ik, op mijn leeftijd, het niet beter op vertrouwd terrein kan houden. Maar diegene die mij beter kent weet juist dat mijn huidige plannen dichterbij liggen dan al het andere dat ik ooit heb gedaan. Een carrièreswitch van 180° maken is een risico, dat besef ik me maar al te goed. Zeker als je al in de veertig bent. Maar evenzo geldt dat als ik het niet nu doe, ik er de rest van mijn leven spijt van zal hebben, en dat was ik toch ook weer niet van plan.
Wat ik dan van plan ben? Laat ik er het volgende over zeggen: de precieze plannen blijven nog even geheim, want er moet hier en daar nog even stevig onderhandeld worden. Maar eind volgende maand, en wellicht eerder, zal het nieuwste project het levenslicht zien, en ik kan hier nu niet zeggen hoe zeer het kriebelt en aan alle kanten jeukt om er eindelijk mee aan de slag te kunnen gaan. Als het eenmaal zover is, zal ik er op deze plek zeker kond van doen, maar tot die tijd moet iedereen nog even geduld hebben. All will be revealed….

28-09-08