KFS2012 Deel 8: Bezoek aan Zavod Drin

Na een bewogen en ingrijpende ochtend in de bergen bracht de bustour ons naar Zavod Drin, een van de meest vooruitstrevende instellingen voor gehandicapten in de regio. Het doel: om de bewoners van de instelling een gezellige middag te bezorgen. De ingrediënten: percussie, poffertjes, nagellak, armbandjes en persoonlijke aandacht.
Eenmaal uit de bus bleken de indrukken van de ochtend bij velen nog niet verwerkt. Er was duidelijk behoefte om e.e.a. even te laten te bespreken en te bezinken, maar er werd even verderop met smart op ons gewacht. Dus na een korte pauze wandelden we onder een stralende zon en een strak blauwe lucht de laatste meters naar de instelling.

Ook al is dit een van de meest moderne en vooruitstrevende instellingen maar gewend als we zijn aan hoe goed het bij ons allemaal is geregeld, doet het regime ons enorm ouderwets en bijna onmenselijk aan.
Bewoners die naar buiten mogen zitten onder de bomen of onder een afdak. Zodra iedereen is gearriveerd worden her en der de noodzakelijke voorbereidingen getroffen.
De percussionisten van Loods35 pakt de meegebrachte trommels uit en even verderop onder een aantal parasols beginnen de voorbereidingen voor het bakken van oerhollandse poffertjes. De clowns trekken zich even terug om zich te verkleden en zich op te laden voor hun optreden. De rest kijkt op de parkeerplaats vooralsnog even de kat uit de boom.

Als de eerste schroom is overwonnen begeven we ons onder de bewoners die overduidelijk blij zijn met ons bezoek en de aandacht. De meegebrachte bellenblaas, armbandjes en verschillende kleurtjes nagellak blijken een groot succes.
Al snel wordt er overal gelachen en druk gebabbeld. Een taalbarrière blijkt in het contact met deze mensen nauwelijks te bstaan. Met gebaren, een aanraking en een lach blijkt communiceren met elkaar helemaal niet zo moeilijk.

Zodra de percussionisten van Loods35 hun opzwepende ritmes beginnen te spelen komen steeds meer mensen om ons heen staan. Gefascineerd staat ze naar de muzikanten te kijken, enkelen maken zelfs van wel héél dichtbij.Naar mate er meer toeschouwers om ons heen komen te staan wordt er hier en daar zelfs voorzichtig gedanst. Ook die niet willen of kunnen dansen bewegen op hun eigen manier mee met de muziek.Er worden veel foto's gemaakt. Veel bewoners maken van de gelegenheid gebruik om zich te laten fotograferen met een van die mooie jonge meiden.

Bewoners van gesloten afdelingen kijken vanuit open ramen mee. Er wordt meegeklapt, meegestampt en meegezongen.
Een aantal clowns vragen, en krijgen, toestemming om naar binnen te gaan en patiënten daar te verblijden met een bezoekje. Als ze een uur later weer naar buiten komen zijn ze bleek en stil. De leef-omstandigheden binnen zijn enorm confronterend en vallen hen zwaar. Eenmaal terug in de bus komen de verhalen pas goed los. Daarin krijgen gelukkig de intieme contactmomentjes met individuele patiënten al snel de overhand.

Stigma Sticker

De gemeente Woerden wil stickers plakken op de woningen van gehandicapten in het kader van de nota ´Zelfredzaamheid mensen met een beperking´. Door middel van die sticker op de gevel wil de gemeente deze mensen in kaart brengen omdat, zo zegt de gemeente bij monde van Marjolein Copier: ´deze mensen tijdens een calamiteit extra kwetsbaar zijn´.
Ineke Korver van Stichting Gehandicapten Platform Woerden vindt het plan maar niets en is bang dat door een dergelijke sticker de gehandicapten makkelijker doelwit worden van types met bepaalde bedoelingen.

Als je dergelijke plannen leest, merk je weer dat sommige ambtenaren wel érg ver af staan van het dagelijkse leven van de (gehandicapte) burger. Anders had de betreffende ambtenaar een dergelijk onzalig plan namelijk niet bedacht. Het leven kent voor een gehandicapte al uitdagingen genoeg, vaak veroorzaakt door absurde en uiterst ingewikkelde regelgeving van gemeente of Rijk, en dan zit helemaal niemand te wachten op een extra stigma op de voordeur! Dat is niet alleen uitermate beledigend voor de gehandicapte zelf, maar ook nog eens volkomen absurd!
Ik kan nog begrijpen dat een gemeente, voor goede dienstverlening bij een calamiteit of een ramp, precies wil weten waar die mensen wonen die wat extra zorg en ondersteuning nodig hebben om heelhuids hun huis te kunnen verlaten. Een dergelijke grondigheid valt alleen maar te prijzen, maar het is de manier waarop men het nu wil aanpakken, die mij in het verkeerde keelgat schiet. Krijgen gehandicapten in Woerden straks een groene sticker als de bewoner achter die voordeur nog redelijk in staat is voor zichzelf te zorgen, een oranje sticker als er hulp nodig is, en een rode als de betrokkene bij alles moet worden geholpen? De stap is dan heel klein om juist de bewoners achter de gele en de rode stickers volstrekt links te laten liggen als er eens echt iets mocht gebeuren. Iets wat geen enkele, zichzelf respecterende, maatschappij moet willen, noch moet willen uitstralen! Bovendien heeft mevrouw Korver een duidelijk punt. Dergelijke aanduidingen op de gevel maakt het voor laffe criminelen wel heel makkelijk om een slachtoffer uit te zoeken waar niet heel veel tegenstand van behoeft te worden verwacht!
Toch vraag ik me af waarom er niet voor een simpelere, en veel betere, oplossing is gekozen. Decennia geleden was er in elke wijk van Nederland een buurtagent, en die wist precies wie er achter welke voordeur huisde en hoe de situatie aldaar in elkaar stak. Maar door allerlei bezuinigingen en reorganisaties zijn die zo goed als verdwenen, en weten de wijkteams weinig tot niets meer van mensen in de wijk. Tenzij ze natuurlijk al eens om hulp hebben gevraagd of in negatievere zin onder de aandacht van politie en justitie zijn gekomen. Waarom leggen ze een dergelijke inventarisatie dan niet neer bij een politie of een brandweer? Zij zijn het tenslotte die, áls er wat gebeurt, er als eerste bij zijn. Laat hen dan van deur tot deur gaan en een dergelijke inventarisatie maken. Dat past prima in hun zorgverleningstaken en vergroot daarbij ook nog eens het gevoel van veiligheid en het ´erbij horen´ van de betrokken gehandicapten. Ik zou namelijk een heel stuk rustiger slapen als ik wist dat mijn naam, situatie en gebrekkige mobiliteit afdoende bekend was bij die instanties die juist tot taak hebben mij te komen redden als er iets mis gaat. Daar heb ik grote voorkeur voor boven zo´n stigmatiserende sticker op de deur van ´Hier woont iemand waar iets ´mis´ mee is!´. Bovendien vrees ik dat áls men tot een dergelijke inventarisatie zou besluiten, er nog vele schrijnende gevallen en situaties boven water zouden komen die nu achter de gesloten voordeur verstopt blijven. Twee vliegen in één klap dus, en reden te meer om vandaag nog te beginnen!

07-08-08