vrijdag 24 oktober 2008

Trauma pil

Een team van Amerikaanse en Chinese onderzoekers is er onlangs in geslaagd een techniek te ontwikkelen die het mogelijk maakt om traumatische herinneringen uit het geheugen te wissen. Het eerste onderzoek is gedaan bij muizen, omdat hun genen vergelijkbaar zijn met die van de mens. Het toedienen van een overdosis van het eiwit CAMKII, tijdens het oproepen van een bepaalde herinnering, blijkt deze geheel te kunnen wissen. Ditzelfde eiwit speelt ook bij mensen een grote rol bij het opslaan van herinneringen, maar er is nog jaren onderzoek nodig voordat er eventueel een pilletje op de markt zou kunnen komen waarmee trauma’s in één keer uit het geheugen gewist zouden kunnen worden.
‘Herinneringen zijn cruciaal om te kunnen overleven.’ zegt onderzoeker Joe Tsien van de Georgia School of Medicine in de Britse Daily Telegraph. ‘Maar het selectief verwijderen van belemmerende herinneringen zoals traumatische ervaringen uit een oorlog, of een bepaalde fobie, zou veel mensen aan een beter leven kunnen helpen.’

De wetenschap staat weer voor niks met deze ontdekking, en er zijn vele mensen op de wereld die enorme baat zouden kunnen hebben bij een dergelijke behandeling indien dit ooit mogelijk wordt. Mensen die met zo’n pil weer enigszins een actieve rol in de maatschappij zouden kunnen vervullen en die nu dermate getraumatiseerd zijn dat een min of meer normaal leven niet of nauwelijks mogelijk is.
Toch zullen er ook zeker mensen zijn die, mocht zo’n pil er ooit komen, hem categorisch zouden weigeren. Niet zo zeer omdat hetgeen ze hebben meegemaakt nu allemaal zo ‘prettig’ of zo ‘leuk was, maar omdat ze geleerd hebben te leven met hun verleden en de traumatische ervaringen hebben geïntegreerd in hun leven; het maakt zelfs een integraal onderdeel uit van wie ze zijn. Salomon W. is zo iemand. Hij verloor zijn hele familie in WOII, zag zijn jongste zusje letterlijk in de gaskamer verdwijnen, en overleefde zelf ternauwernood de concentratiekampen. Tegenwoordig woont Salomon in de Verenigde Staten en geeft hij gastlessen op scholen over zijn ervaringen in de oorlog.
‘Ik zou er veel voor over hebben om al die verschrikkelijke ervaringen niet te hebben hoeven meemaken, maar zo werkt het nu eenmaal niet.’ Op mijn vraag of hij zo’n pil zou innemen als die op de markt zou komen, valt hij even stil. Na enkele momenten van stilte zegt hij: ‘Ik denk het niet..’ Dan legt hij uit: ‘Door alles wat ik heb meegemaakt ben ik de man geworden die ik nu ben. Door mijn verleden kan ik anderen nu uit de eerste hand vertellen welke afschuwelijke dingen er gebeurd zijn. Ik kan het vertellen aan al die jonge mensen die zich er, gelukkig maar, niets bij kunnen voorstellen. Zo kan ik mijn bijdrage leveren om ervoor te zorgen dat het nooit meer op deze schaal zal en kan gebeuren.’

Naast oorlogsslachtoffers, met als ander voorbeeld daarvan de groep van kindsoldaten, zou een dergelijke pil ook uitkomst kunnen bieden aan mensen die andere, vaak zéér traumatische, gebeurtenissen hebben meegemaakt. Denk aan moord, verkrachting, en bijvoorbeeld buitensporig (natuur-)geweld. Voor hen zou het een uitkomst kunnen zijn die hen in staat stelt hun leven, dat buiten hun schuld is verwoest, weer enigszins op te pakken en een nieuwe en meer positieve wending of richting te geven. Doch, zoals met veel van dergelijke ontdekkingen, zie ik ook legio mogelijkheden voor een meer oneigenlijk gebruik, waarbij een dergelijke pil zou kunnen worden ingezet om mensen onoorbare of onacceptabele dingen te laten doen die ze dan, de pil eenmaal ingenomen hebbend, zich niet meer zouden kunnen herinneren. Juridisch een moeilijk en lastig probleem lijkt me.
Vanuit dat standpunt gezien is het dus maar goed dat zo’n pil er (nog) niet is, voor de overige slachtoffers van traumatische ervaringen kan ik alleen maar hopen dat die pil er komt, en dan het liefst zo snel mogelijk!

24-10-08

woensdag 22 oktober 2008

Over de soortengrens

In Engeland is een nieuwe Dr. Dolittle opgestaan in de persoon van Kristie Lindfield. Deze dochter van een pluimveehouder op het Engelse platteland beweert namelijk een aantal talen te spreken die de communicatie tussen mens en gevederde vriend op termijn mogelijk en ook begrijpelijk moet maken.

Het begon allemaal zo onschuldig. Kristie kreeg van haar ouders een ganzenei om uit te broeden, en nam deze taak zéér serieus. In de broedmachine werd het ei extra goed verzorgd en elke dag voor ze naar school ging, praatte Kristie tegen het ei, en legde daarmee de basis voor de band die later zoveel opzien zou baren. Toen het ei eenmaal uit kwam en het jonge gansje, Duffy genaamd, haar eerste wankele stapjes in de Grote Boze Buitenwereld zette, bleek de band tussen gans en meisje reeds beklonken. Sindsdien zijn de twee zo goed als onafscheidelijk, en heeft Kristie zich toegelegd op de moeilijke communicatie tussen mens en gans, het gans’ (goosish). En wie de twee zo samen ziet, zal er in één oogopslag van overtuigd zijn dat die opzet ook inmiddels als ‘geslaagd’ mag worden geboekstaafd.

Maar de jonge Kristie wilde meer. Ze wilde ook de taalbarrière slechten die een goede communicatie tussen mens en kip, mens en duif, en mens en eend tot nu toe tot onmogelijkheid maakten. Niet dat ze in alle talen al even vloeiend uit de voeten kan, maar de eerste bemoedigende resultaten zijn er! In het ‘kips’ (hennish) kan Kristie het best uit de voeten, en verwacht binnen een jaar of wat de gehele vocabulaire van dat gevederd ras ontrafeld te hebben. Met de andere talen verloopt de vooruitgang helaas op een wat minder voorspoedige manier. Vooral het ‘duifs’ (pigeonian) levert nogal wat hoofdbrekens op, althans een stuk meer dan bij het ‘eends’ (duckish) het geval is. Maar Kristie zet onvermoeibaar door en ziet een grote toekomst voor zichzelf weggelegd als ambassadeur tussen het ras der mensen en dat der gevederden.

Kristie’s moeder beziet de pogingen van haar dochter ondertussen met de nodige trots. ‘Kristie doet er werkelijk alles aan om de taalbarrières te slechten. ‘ zegt ze, ’En als Kristie haar zinnen op iets heeft gezet, dan lukt het haar doorgaans ook!’. Ze verhaalt verder dat het ganzenei eigenlijk bedoeld was om Kristie verantwoordelijkheid voor dieren te leren, een niet onbelangrijke eigenschap voor de dochter van een pluimveehouder, maar ze had nooit verwacht dat het tot zoiets zou uitgroeien.
‘Als je Kristie bezig hoort met de dieren is het werkelijk precies of ze haar verstaan, en andersom. Verbluffend gewoon!’ aldus een apetrotse moeder.

Voorlopig hoeft de wetenschappelijke wereld echter nog niet voor de komst van Kristie te vrezen. Zoals elke verantwoordelijke meid van die leeftijd, gaat Kristie er eerst voor zorgen dat ze haar diploma haalt, en dat duurt nog even. Ondertussen blijft ze zich bekwamen in de beschaafde conversatie met haar gevederde huisgenootjes, en dan speciaal met Duffy, haar lievelingsgans. Want die is ze, ondanks alle media-aandacht, nog bepaald niet vergeten. Want het was tenslotte Duffy die Kristie de eerste schreden deed zetten op dit wonderbaarlijke pad der ontdekking. We gaan vast nog heel veel van Kristie horen!

22-10-08