dinsdag 31 juli 2007

´Ik snap het niet....´

Er zijn vele dingen die ik niet begrijp in het leven, en de meeste daarvan zal ik wel nooit begrijpen. Het lijkt soms wel of er op de snelweg van het leven continue omleidingen zijn en dan uitsluitend die naar Belgisch voorbeeld. Daar staat ergens een bordje ´Déviation´ dat naar links of rechts wijst en verder zoek je het maar lekker zelf uit. Het resultaat is dan ook vaak dat je hopeloos verdwaald en juist dáár terecht komt waar je helemaal niet had willen zijn.
Ik heb dat gevoel bijna dagelijks als ik de krant lees of op internet of op televisie het nieuws volg. De eindeloze verhalen over bomaanslagen, oorlogen, ruzies, moord en doodslag versterken dat gevoel alleen maar. Het is allemaal zo vreselijk zinloos en levert alleen maar slachtoffers op, aan beide kanten. Dan is er het politieke gewauwel waar ik, schijnbaar hoog opgeleide, dames en heren dingen hoor zeggen waarvan ik zelf dan weer denk: ´Dat geloof je toch zelf ook niet echt…..toch?´. Maar meestal geloven ze het klaarblijkelijk wel en volgt er nog een heel scala aan urenlange debatten en absurde wetsvoorstellen. Nee, ik geloof niet dat de politiek iets voor mij is.
Laatst werd ik gebeld door M. Hij was er door zijn vriendin uitgezet en wilde praten. Ik trof hem op een zonnig terras, tussen de regenbuien door. Nu was het beslist niet de eerste keer dat M in deze situatie beland was en ik was er in het begin niet helemaal bij met mijn gedachten. Ik stond er als het ware als vanaf een afstandje naar te kijken. En M ratelde maar door. Over ´Ik snap dat mens echt niet!´ en ´Wat denkt ze wel?´ tot ´Ze zou eens eerst naar zichzelf moeten kijken voor ze mij van alles gaat zitten verwijten!´ en ´Ik weet écht niet meer wat ik nou moet doen…´.
En toen begon me iets op te vallen in M´s betoog. Op zich was het betoog redelijk opgebouwd en doorspekt met opperste verontwaardiging en een diepgevoeld zelfmedelijden, dat dan weer wel, maar wat me opviel was wát hij nu feitelijk zei. Hij vertelde duidelijk wat, deze keer, de oorzaak van deze ´onoverkomelijke breuk´ was geweest, zijn rol daarin, om vervolgens precies te vertellen wat de oplossing zou kunnen zijn van het ontstane dilemma tussen hem en zijn vriendin. Om daarna wel dertig redenen op te sommen waarom hij nooit voor die oplossing zou kiezen. Enigszins verbaasd door deze ontdekking onderbrak ik de stroom van woorden en vroeg of hij nog wat wilde drinken. Dat wilde hij en terwijl de drankjes werden gebracht vroeg ik of hij mijn visie op het geheel wilde horen. Dat wilde hij. En na een slokje overheerlijke cappuccino gaf ik hem in beknopte versie precies hetzelfde verhaal terug wat hij zo pas geleden tegen mij had afgestoken. Zonder het zelfmedelijden en de verontwaardiging en ook zonder de redenen om het allemaal niet te doen. En hoe langer ik praatte, hoe meer M´s mond open zakte. Toen ik was uitgesproken was het even stil. Toen sprak hij verbaasd: ´Dat vind ik nou het fijne van jou Henri, je weet het altijd zo goed te verwoorden.´ En er verscheen een glimlach op zijn gezicht.

Een paar dagen later belde ik M om te vragen hoe de zaken er nu voorstonden. Hij klonk opgelucht en zei dat hij precies had gedaan wat ik gezegd had. Ze hadden gepraat en gepraat en waren tot overeenstemming gekomen. Kortom, alles was weer goed. Ik onderbrak al snel zijn daarop volgende dankbetoog door hem te vertellen dat ik niets meer had gedaan dan hem aanhoren en hem vervolgens slechts zijn eigen woorden had teruggegeven. Hij had het dus helemaal zélf bedacht én zélf gedaan. Het bleef vervolgens héél lang stil aan de telefoon. Tot slot stamelde M: ´Ik snap het niet Henri..´ Waarop ik slechts naar waarheid kon antwoorden: ´Ik ook niet..maar zo is het en niet anders!´

31-07-07

zondag 29 juli 2007

Altijd is cognacje ziek

Eigenlijk ben ik maar een vreemd persoon. Als je ervan uitgaat dat een mens een optelsom is van genetica, opvoeding en ervaringen dan is mijn ´cocktail´ wel een hele aparte mix geworden. Niet dat ik met alle bijdragen even blij ben maar het is alles wat ik heb dus zal ik het ermee moeten doen. Zo heb ik de slechte rug van mijn moeder, de kromme pinken van mijn opa, de lengte en (een deel van) de huidskleur van de andere opa en de dirty mind van
(ik vrees met grote vreze) mijn eigen vader. Qua uiterlijk heb ik weer méér van mijn moeder maar dat wordt weer (over-)gecompenseerd door het eigenwijze karakter van mijn vader. En dat is dan alleen de genetica. En bedankt!
Als ik ga kijken naar de gevolgen van mijn opvoeding, of gebrek daaraan zoals velen zullen roepen, dan sta ik op een tweesprong. Er is ontegenzeggelijk een verwoede poging gedaan om me wat algemene sociale vaardigheden bij te brengen en deels is dat ook absoluut wel gelukt. Doch, eigenwijs als ik ben, leef ik nog steeds grotendeels volgens het credo dat eigen ervaring belangrijker en ´echter´ is dan gesproken woord of waarschuwing. Ik wil dingen graag zélf onderzoeken en ondervinden want dat beklijft nu eenmaal beter. En vaak, héél vaak eigenlijk, blijkt dan dat de stem van de opvoeding gelijk had. Prima dan, in zo´n geval, en ik durf best toe te geven dat ik ongelijk had… al komt dat gelukkig niet AL te veel voor.
Maar je kunt ook vreselijk door je opvoeding op het verkeerde been worden gezet. Door zéér selectieve ´grooming´ welteverstaan. Zo las ik in O&O´s gastenboek dat Opa met ons kinderliedjes zong. Kinderliedjes? Kinderliedjes???? In september 1973, mijn jongste zusje was toen nog géén drie jaar oud, zong mijn Opa met haar ´Altijd is cognacje ziek´. Cognacje ja, het staat er echt. En ook in andere bijdragen wordt steevast gerefereerd aan culinaire uitspattingen en heerlijke wijnen, mét of zonder bubbels. Een grote en zware last, waaronder ik jaren gezwoegd heb, is inmiddels van mijn schouders gegleden. Ik kan er namelijk helemaal niets aan doen. Die Bourgondische levensinstelling, de liefde voor koken èn voor lekker eten is er gewoon ingeramd. Van jongs af aan en op verdraaid slinkse wijze! Nu ik erover nadenk komen er steeds méér voorbeelden naar boven van dit soort onbeschaamd gedrag. Zo gold thuis vroeger de regel dat je iets niet ´vies´ mocht vinden zonder dat je het geproefd had. En dat ging niet alleen op voor spruitjes, die ik overigens nog steeds heerlijk vind. Dat gold ook voor zoiets als slakken, hét uitgelezen voer voor luie jagers. Op een Camping Municipal in Anduze (Ardéche) werden wij, arme bloedjes van kinderen, blootgesteld aan dit soort exotisch voer. En, omdat onze lieve ouders ook wel inzagen dat dit een grote strijd ging worden, werd echt elk psychologisch wapen uit de kast, of in dit geval de koffer, getoverd,. ALS wij kindertjes braaf een maaltijd met slakken zouden doorstaan wachtte ons daarna een heus ´slakkendiploma´. En kinderen gáán daarvoor, net zoals ze gaan voor een plaatje in het schrift bij schoonschrijven op school. Een hele industrie van pure chantage! Maar ik heb het gehaald. En wat bleek? Het beloofde, en door ons arme bloedjes van kindertjes zo zéér gewenste slakkendiploma was één leeg slakkenhuis bevestigd op een leeg vleeswarenkartonnetje. WOW! Daar deed je het dan allemaal voor.

Toch valt het me op dat veel van mijn gekoesterde herinneringen gekoppeld zijn aan de goede dingen des levens. Maar ook vaak aan hele kleine en simpele dingen. Als Opa J Indonesisch ging koken (gele kip) dan mocht ik hem altijd helpen…met Empeng bakken. Als er thuis iets te vieren was kwam er altijd champagne op tafel en ook herinner ik me de jaarlijkse traditie bij Opa J van de lentebrunch. Zijn hele gezinnetje bij elkaar rond de eetkamertafel, mèt aanhang en kindertjes, zingend over het begin van de lente. En op je bord zat dan een klein chocolade kipje op een nestje van tuinkers met daarin van die felgekleurde suikereitjes waar je je tanden op stuk kon bijten. Ook komen weer de wedstrijdjes ´frango piri piri´ eten in met Pa in Gùia (Portugal) terug die ik steevast won, de wedstrijdjes ´stroopwafels eten´ in een practicumlokaal in Rotterdam waarbij de stroopwafels langs de rand lagen uitgestald en je dus, als het ware, je een weg van links naar rechts over het lerarenbureau moest eten.
En zo heb ik nog vele van die herinneringen. Allemaal samenhangend met eten en ik ben er het slachtoffer van. Jarenlang wilde ik tijdens de vakanties in Frankrijk niets anders eten dat stokbrood, pindakaas en gehaktballen. Daarop gedijde ik prima en daar was ik uitermate happy mee, en ik ben er en grote jongen op geworden. Maar ondertussen was de beïnvloeding al begonnen, het blootstellen aan allerlei exotische gerechten en gewoontes. En helaas is het blijven plakken. Want welk kind kan daaraan weerstand bieden als het al begint met ´Altijd is cognacje ziek´?

29-07-07