Het lijkt wel alsof er krachten aan het werk zijn om onze persoonlijke vrijheid steeds meer aan banden te leggen, terwijl we hier toch in een land wonen waar vrijheid een groot goed is. Je moet oppassen wat en hoe je dat dan tegen iemand zegt, je moet voor alles wat je op, aan of in je huis wilt aanpassen een vergunning aanvragen, als ik zonder een kapvergunning een boom uit mijn tuin sloop staat er een boze ambtenaar mét een vette boete op de stoep en de anti-rook gestapo heeft het inmiddels zover voor elkaar dat ik straks niet eens meer uit eten kan. Ok, wellicht op het terras mag je dan nog wel roken, mits de wind gunstig staat dan.
Ook steeds meer woorden gaan in de ban. Zo hoorde ik vanmorgen bijvoorbeeld op de radio het voorstel om het woord ´terrorist´ te vervangen voor het véél algemenere ´tuig´. Op zich heb ik daar helemaal niets op tegen want het is ook absoluut tuig, maar terrorist gaat verder. Een terrorist is iemand die, willens en wetens, door middel van explosieven een zo groot mogelijke schade wil aanbrengen bij diegenen die anders denken dan hij. Want meestal is het een ´hij´. Dus dat ´tuig´ zorgt ervoor dat ik niet meer met goed fatsoen en gezond verstand kan reizen waar ik wil en hij zorgt er tegelijkertijd voor dat er steeds meer mensen op de vlucht slaan om aan zijn terreur te voorkomen. Of ze nu hierheen komen of niet.
Dan is er ook het woord ´probleemwijk´. Dat is een TE stigmatiserend woord en dient, geheel politiek correct, vervangen te worden door het woord ´aandachtswijk´. Dat klinkt minder erg…ofzo.
Maar het kan nog best wel extremer. Zo denken veel werkgevers erover om het roken in, van bedrijfswege verstrekte automobielen óók te gaan verbieden. Als je de leasebak moet delen met anderen en die anderen zijn onverhoopt zo verstandig om niet te roken, dan kan ik me wel voorstellen dat je daarover afspraken maakt. En dan ben ik echt de beroerdste niet. Straks gaan ze het roken in je eigen huis ook al verbieden zoals ze in sommige delen van de VS al van plan schijnen te zijn. Dan staat er op een willekeurig moment opeens een controlerend ambtenaar net zo irritant op het raam te bonken als de plaatselijke pakkettenbezorger van de TNT. Ik zie het al helemaal voor me. Zo´n VMBO-dropout die, in keurig gesteven uniform, mij met een opgeheven vingertje de les komt lezen als ik languit onderuit gezakt naar CSI zit te kijken. ´Roken is dodelijk meneer!´ Ja, ook voor jou als je niet heel snel ophoepelt! Ik zie de boetes van het Justitieel Incassobureau al met regelmaat op de mat ploffen..
In New York waren ze trouwens ook er al bijna toe over gegaan om het fotograferen door meer dan twee mensen tegelijkertijd te verbieden. Want dan heb je te maken met een filmploeg… en gebruik van een statief was óók al bijna aan het hebben van een vergunning onderhevig geweest. Gelukkig slechts bijna..
Is er nog hoop? Ik twijfel soms. Er zijn op deze wereld bijna geen plekken meer waar je een beetje relaxt kunt leven zonder gek te worden van alle bemoeizucht en graaiende vingers van de overheid, en door de idioterie van allerlei fundamenteel gestoord tuig is het maken van een reis, vroeger toch iets wat je deed ´voor je algemene ontwikkeling´ haast onmogelijk geworden als je ziet aan welke voorwaarden je moet voldoen en wat er allemaal niet meer mag en kan. Maar gelukkig is er nog het aloude gezegde: If you can´t beat them, join them! Of dat de oplossing gaat brengen weet ik niet want ik heb helemaal geen zin om mezelf op te blazen of me in allerlei bochten te wringen om anderen met geweld van mijn gelijk te overtuigen. Ik wéét dat ik gelijk heb en inmiddels weet mijn liefste dat ook! Althans, ze doet heel erg haar best om me daarvan te overtuigen. Alleen moet ze nog ernstig werken aan de bijbehorende gezichtsuitdrukking. Maar waarschijnlijk is ´joining forces´ de enige manier. Vanaf morgen heeft mijn scheermes dus vakantie, de jurk heb ik al hangen...
09-08-07
donderdag 9 augustus 2007
woensdag 8 augustus 2007
Kuifje in Afrika
Een student van Congolese afkomst, Mbutu Mondondo Bienvenu, is in Brussel naar de rechter gestapt om het, in zijn ogen racistische en ´voor alle Congolezen beledigende´, stripalbum ´Kuifje in Afrika´ te laten verbieden. In dit ruim zeventig jaar oude stripalbum, dat onder stripkenners tot de klassiekers wordt gerekend, reist Kuifje door een koloniaal Afrika dat ver verwijderd is van het Afrika zoals we dat tegenwoordig kennen. Het geeft een (tijds-)beeld van denkbeelden die nu als racistisch en neokoloniaal gelden maar destijds heel normaal waren. Zo zijn de geportretteerde Afrikanen stereotiep weergegeven als dom en lui en hebben, geheel in overeenstemming met wat veel mensen destijds dachten, dikke lippen en kroeshaar.
Nu heeft dit album al meerdere keren voor de nodige controverse gezorgd. Vers in het geheugen ligt bijvoorbeeld de uitspraak van de Britse Commission for Racial Equality. Deze commissie is van oordeel dat de strip ´openlijk racistisch´ is en ´De enige plek voor dit album is het museum, voorzien van een groot bord waarop staat: Bevat ouderwetse, racistische kletspraat.´
Toch is de strip, zoals die nu in de handel te koop is, al lang niet meer dezelfde als welke in 1931 in zwart-wit werd gepubliceerd. Deze eerste versie werd in 1946 vervangen door een vierkleurendruk en daarbij werden door Hergé al een aantal té koloniale details verwijderd. Zo werd een les in aardrijkskunde over België die Kuifje oorspronkelijk aan een klas kindertjes geeft vervangen door een les in rekenen. De verstoring van die les door een jaguar, en dan de vierpotige i.p.v. vierwielige versie, is daarbij niet aangepast. Ook verschenen de detectives Jansen & Janssen in deze versie opeens op pagina 1. Zij vervingen twee kruiers die commentaar geven op Kuifje´s vertrek.
Een andere aanpassing betrof een verzoek van de Scandinavische uitgevers. Die wilden een diervriendelijkere versie. Op hun verzoek is de scène waarbij Kuifje een neushoorn met dynamiet laat ontploffen vervangen door een situatie waarin de neushoorn door Kuifje met een geweerschot wordt verjaagd.
Ondanks al deze aanpassingen, én het feit dat het album reeds decennia oud is en een destijds heersende denkwereld weergeeft, blijft het album een racistische en neokolonistische reputatie houden. Een imago dat het album hoogstwaarschijnlijk altijd zal blijven houden. De uitgeverij die de nalatenschap van Hergé beheert, Moulinsart, reageert laconiek: ´We ontkennen niet dat er kolonialisme in ´Kuifje in Afrika´ zit, maar gaan we de John Wayne-films verbieden omdat er indianen in doodgeschoten worden?´
Het verbieden van een boek, een film of een andere kunstuiting is een erg lastige discussie en dient met de grootste zorgvuldigheid te gebeuren ALS het al zover komt. Ik ben er dan ook doorgaans absoluut géén voorstander van, zeker niet als de inhoud van een boek al door de tijdsgeest is achterhaald. We moeten ons tenslotte niet al te zeer laten leiden door een verkrampt gevoel voor ´politieke correctheid´ want die wijzigt nogal eens. En boeken aanpassen aan de waan(ideeën) van de dag is volstrekt verkeerd en daarbij onbegonnen werk. Daarnaast is het ook zo dat, als ik eens in mijn boekenkast kijk, ik werken tegenkom waar ook absoluut een stempel op zou moeten als we het hebben over ´hedendaags politiek correct´. Velen daarvan zijn geschreven in een tijd dat de wereld een heel stuk ´kleiner´ was en er ook politiek volledig anders uitzag. En toch worden ze tot de ´wereldliteratuur´ gerekend. En dat zijn toch niet de minste werken.
08-08-07
Nu heeft dit album al meerdere keren voor de nodige controverse gezorgd. Vers in het geheugen ligt bijvoorbeeld de uitspraak van de Britse Commission for Racial Equality. Deze commissie is van oordeel dat de strip ´openlijk racistisch´ is en ´De enige plek voor dit album is het museum, voorzien van een groot bord waarop staat: Bevat ouderwetse, racistische kletspraat.´
Toch is de strip, zoals die nu in de handel te koop is, al lang niet meer dezelfde als welke in 1931 in zwart-wit werd gepubliceerd. Deze eerste versie werd in 1946 vervangen door een vierkleurendruk en daarbij werden door Hergé al een aantal té koloniale details verwijderd. Zo werd een les in aardrijkskunde over België die Kuifje oorspronkelijk aan een klas kindertjes geeft vervangen door een les in rekenen. De verstoring van die les door een jaguar, en dan de vierpotige i.p.v. vierwielige versie, is daarbij niet aangepast. Ook verschenen de detectives Jansen & Janssen in deze versie opeens op pagina 1. Zij vervingen twee kruiers die commentaar geven op Kuifje´s vertrek.
Een andere aanpassing betrof een verzoek van de Scandinavische uitgevers. Die wilden een diervriendelijkere versie. Op hun verzoek is de scène waarbij Kuifje een neushoorn met dynamiet laat ontploffen vervangen door een situatie waarin de neushoorn door Kuifje met een geweerschot wordt verjaagd.
Ondanks al deze aanpassingen, én het feit dat het album reeds decennia oud is en een destijds heersende denkwereld weergeeft, blijft het album een racistische en neokolonistische reputatie houden. Een imago dat het album hoogstwaarschijnlijk altijd zal blijven houden. De uitgeverij die de nalatenschap van Hergé beheert, Moulinsart, reageert laconiek: ´We ontkennen niet dat er kolonialisme in ´Kuifje in Afrika´ zit, maar gaan we de John Wayne-films verbieden omdat er indianen in doodgeschoten worden?´
Het verbieden van een boek, een film of een andere kunstuiting is een erg lastige discussie en dient met de grootste zorgvuldigheid te gebeuren ALS het al zover komt. Ik ben er dan ook doorgaans absoluut géén voorstander van, zeker niet als de inhoud van een boek al door de tijdsgeest is achterhaald. We moeten ons tenslotte niet al te zeer laten leiden door een verkrampt gevoel voor ´politieke correctheid´ want die wijzigt nogal eens. En boeken aanpassen aan de waan(ideeën) van de dag is volstrekt verkeerd en daarbij onbegonnen werk. Daarnaast is het ook zo dat, als ik eens in mijn boekenkast kijk, ik werken tegenkom waar ook absoluut een stempel op zou moeten als we het hebben over ´hedendaags politiek correct´. Velen daarvan zijn geschreven in een tijd dat de wereld een heel stuk ´kleiner´ was en er ook politiek volledig anders uitzag. En toch worden ze tot de ´wereldliteratuur´ gerekend. En dat zijn toch niet de minste werken.
08-08-07
Abonneren op:
Posts (Atom)